تأسف ، تا حدودى هم در اين كار موفق شد . زيرا امروزه به كسانى برخورد مىكنيم كه در اقدام « مأمون » به دادن سم به حضرت امام رضا عليه الصلاة و السلام ترديد دارند « 1 » اما كسانى كه در تاريخ زندگى اين مرد و رفتارش با دو امام بزرگوار شيعه مطالعه كرده‌اند ، ترديدى ندارند كه « مأمون » در ضمن مراسم باشكوهى كه ترتيب مىداد ، مطالبى را بيان مىكرد كه مسلم مىسازد او در صدد تخريب شخصيت آن دو بزرگوار بوده است . و همواره درصدد حيله و مجوزى براى متهم كردن و كشتن ايشان برآمده است .

--> ( 1 ) - علماء و دانشمندان محقق در اقدام « مأمون » - لعنة اللّه عليه - مبنى بر خورانيدن سم به حضرت امام رضا عليه الصلاة و السلام هيچ‌گونه ترديدى ندارند . شيخ صدوق در عيون اخبار الرضا و امالى ، از راههاى متعدد اين موضوع را روايت كرده است . شيخ مفيد در ارشاد ، طبرسى در اعلام الورى ، فتال در روضة الواعظين ، كفعمى در مصباح ، سيد جزائرى در انوار النعمانيه ، سيد هاشم بحرانى در مدينة المعاجز ، ابن امير الحاج در شرح ميميه ابو فراس ، حرّ عاملى در منظومه ، سيد محمد - جدّ بحر العلوم - در رسالهء مواليد الائمه - عليهم السلام - و شيخ محمد حسين اصفهانى در قصيده‌اش اين قضيه را نقل كرده‌اند . و از علماء اهل تسنن ، خزرجى در تهذيب الكمال كه از ابن حجر در تهذيب التهذيب نقل كرده ، و هيثمى در صواعق المحرقه ، ابن طلحه در مطالب السؤل ، ابن صباغ در فصول المهمه ، يعقوبى در تاريخ يعقوبى ، شبلنجى در نور الابصار ، و همچنين گروه بسيارى اين اقدام را به « مأمون » بر اساس گفتهء ديگران نسبت داده‌اند . ( و در نوشته‌هاى خود از كلمهء « قيل » به معناى « چنين گفته شده است » استفاده كرده‌اند . ) از جمله ابن خلكان در وفيات ، يافعى در مرآت الجنان و ابن عماد در شذرات الذهب به اين مطلب اعتراف كرده‌اند . به نظر مىرسد آن كه از كلمهء « قيل » در نقل ماجرا استفاده كرده ، طالب حديث مزبور نبوده است . و نسبت نقل اين روايت به او - حتى در زمان اين افراد - نشانى بر تاييد مطلب است . بنابراين به آنچه طبرى در اين باره گفته ، نبايد اعتنا كرد . ما اين مطلب را در كتاب مربوط به حضرت امام رضا عليه الصلاة و السلام مشروحا بيان كرديم .