اضغاث احلام و حديث نفس و خاطرات زشت كه در اين حال نفس مثل آب متموج است و تصوير به خود نمىپذيرد . دو ديگر كه كم است ، رؤياى صحيح مىباشد كه خود به دو گونه تقسيم مىشود : يكى بىنياز از تأويل و دوم نيازمند معبّرى كه ميان خواب پريشان و غير آن فرق نهد ، و كلمات روحانى و جسمانى را تميز دهد ، و خواب بينندگان را از هم جدا كند ، و بداند كه اگر كسى فرضا خواب درست هم مىبيند ، آيا خود او در خور رؤياهاى عظيم و خطير هست يا نيست ؟ از اين رو ، يونانيان گفته‌اند معبّر بايد خواب حكيمان و شاهان را تعبير نمايد كه در اين تعبير ، سهمى از نبوت هست . « 1 » ( 1 ) پيشنماز سلطان و پيشوا براى پيشنمازى سزاوارتر است يا كسى كه از سوى او مأذون باشد . ابن العربى در الاحكام گويد : پيشنمازى اصل ولايت است ؛ چنان كه پيغمبر ( ص ) وقتى اميرى تعيين مىكرد ، همو را پيشنماز قرار مىداد . سپس چون واليان فاسد شدند و ميان ايشان كسى كه پيشنماز را سزد باقى نماند ، ولايت چنين كسانى به زور پايدار است و آنان براى ابقاى خود ، كسانى را كه پسنديده مردم باشند ، براى امامت نماز ، پيش فرستادند ؛ چرا كه هر وقت خود بنى اميه امامت مىكردند ، اشخاص با فضيلت از نماز بيرون مىرفتند ، به طورى كه نگهبانان با تازيانه آنها را نگه مىداشتند ! در كتابهاى متأخرين آمده كه محراب براى ايستادن پيشنماز در مساجد بدعت است و بعد از پيغمبر ( ص ) پيدا شده ، ولى چنين نيست ؛ بلكه بر اساس روايات ، وجود محراب در زمان حضرت ثابت است ؛ چنان كه بيهقى در السنن الكبرى روايت مىكند پيغمبر راهى مسجد و وارد محراب شد و قامت بست . ابن الهمّام گويد : امام بايد مشخص باشد ؛ پس وجود محراب در زمان پيغمبر ( ص ) ثابت است . ( 2 ) پيغمبر ( ص ) چه كسى را به امارت حج گماشت ؟ در نور النبراس آمده است : نخستين كسى كه مراسم حج را برپا داشت ، عتاب بن اسيد در سال فتح است و آن سال ، حج بر اساس سنت جاهليت برگزار گرديد . ازرقى گويد : خبرى به ما نرسيده كه پيغمبر ( ص ) عتاب را به امارت حج گماشته باشد . او امير شهر و امام جماعت بود

--> ( 1 ) . در اين موضوع ر . ك : ابن خلدون ، مقدمه ، ترجمهء پروين گنابادى ، ص 993 به بعد .