( 1 ) بخش چهارم در اعمال حكومتى ( 2 ) در ذكر كسانى كه پيغمبر ( ص ) بر نواحى ، اميرشان كرد زرقانى در شرح المواهب گويد : اميران و واليان پيغمبر ( ص ) بر نواحى و نمايندگان حضرت بر قضا و صدقات بسيارند . از آن جمله است : - امير مكه ، عتاب بن اسيد كه پيغمبر ( ص ) در سال هشتم وى را به امارت مكه و امارت حج گماشت . ابن القيم گويد : سن عتاب در آن موقع كمتر از بيست سال بود . ثعلبى در تفسير آيهء « وَ اجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطاناً نَصِيراً » « 1 » از قول كلبى آورده كه مراد ، عتاب بن اسيد است . اين مطلب در الاصابه نيز آمده است . - باذام يا باذان ، فرمانرواى يمن ، كه به نوشتهء قلقشندى نايب خسرو در يمن بود و پيغمبر ( ص ) وى را بر همهء نواحى يمن گماشت و پايتختش صنعا مركز تبابعه بود ، و بعد از حجة الوداع درگذشت . پس پيغمبر پسر وى شهر بن باذان را بر صنعا گماشت و بر سر هر ناحيه‌اى از يمن ، يكى از اصحاب را فرستاد . ثعلبى گويد : باذان نخستين فرمانرواى عجمى است كه ايمان آورد و نخستين امير اسلام در يمن است . ( 3 ) در الاصابه از عامر بن شهر همدانى نام برده مىشود كه از جمله كارگزاران پيغمبر ( ص ) در يمن است . نيز در همان كتاب ، از عمرو بن سبيع ثعلبى كه از سوى حضرت بر بنى تغلبه و عبس و غطفان گماشته شد ، و ابو موسى اشعرى كه بر زبيد و عدن و اطراف آن حاكم گرديد ، و همچنين حارث بن بلال مازنى كه بر نصف جديله بنى طى گماشته شد ، نام مىبرد . - نيز در الاصابه در احوال حارث بن نوفل هاشمى آمده است كه به گفتهء زبير بن به كار و ابن حبان ، پيغمبر ( ص ) او را بر بعضى نواحى مكه گماشت و به گفتهء ابن سعد ، ابو بكر ، عمر و عثمان او را ابقا كردند . ( 4 ) - در همان كتاب ، در احوال حصين بن نيار مىخوانيم كه از كارگزاران پيغمبر ( ص ) بود و

--> ( 1 ) . اسراء ، 80 .