عبد الحي الكتاني ( مترجم : عليرضا ذكاوتى قراگزلو )
100
نظام الحكومة النبوة المسمى التراتيب الادارية ( نظام ادارى مسلمانان در صدر اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) جايزه دادن پيغمبر ( ص ) به فرستادهء ديگران فروة بن عمرو جذامى ، عامل قيصر بر عمان بود . نمايندهاش مسعود بن سعد جذامى با هديه و قبول مسلمانى نزد پيغمبر ( ص ) آمد ، حضرت هديه را پذيرفت و پانصد درهم به مسعود جايزه داد . ( 2 ) فرستادگان پيغمبر ( ص ) كه تهديد به جنگ كردند در سيرهء ابن اسحاق آمده كه پيغمبر ( ص ) ، عمرو عاص را نزد جلندى فرمانرواى عمان فرستاد و محاورهء عمرو عاص با او طولانى است و در كتابهاى سيره آمده است ، از جمله آنكه عمرو عاص مىگويد : كسى جز تو نمانده و اگر هم اكنون ايمان نياورى ، لگدكوب اسبان خواهى شد و سرسبزى و خرميّت نابود خواهد شد . پس مسلمان شو تا سالم بمانى و حكومتت ابقا شود . گويند : اين قوت نفس عمرو عاص را مىرساند كه در حضور ياران جلندى ، وى را تهديد نمود ، در حالى كه در آن مجلس ، حتى اجازه نشستن نيز نيافته بود . در طبقات ابن سعد آمده كه پيغمبر ( ص ) براى يحنة بن رؤبه و بزرگان ايله [ بيت المقدس ] پيغام فرستاد كه اگر مىخواهيد خشكى و دريا در امان باشد ، اطاعت خدا و رسول كن و اگر فرستادگان پيغمبر ( ص ) را ناراضى برگردانى ، هيچ چيز از شما نخواهم گرفت ، مگر بعد از كشتار و اسير گرفتن ؛ زيرا من رسول بر حق هستم . ( 3 ) مترجم پيغمبر ( ص ) در العمده تلمسانى آمده است كه زيد بن ثابت انصارى از بنى نجار ، كاتب پيغمبر ( ص ) بود كه به فرمانروايان نامه مىنوشت يا پاسخ مىداد . نيز او مترجم حضور به فارسى ، رومى ، قبطى و حبشى بود و همهء اين زبانها را در مدينه از اهل زبان فراگرفته بود . در العقد الفريد « 1 » آمده است كه زيد ، فارسى را از نمايندهء خسرو ، رومى را از حاجب پيغمبر ( ص ) ، حبشى را از خادم پيغمبر ( ص ) و قبطى را از خادمهء پيغمبر ( ص ) آموخته بود . در صحيح بخارى آمده است كه پيغمبر ( ص ) به زيد فرمود : خط يهود را بياموز ( 4 ) نيز در الاستيعاب آمده است كه فرمود : سريانى بياموز ، و زيد در ده و اندى روز آموخت . در مختصر طحاوى از زيد بن ثابت روايت كرده كه پيغمبر ( ص ) از من پرسيد : سريانى مىدانى ؟ نامههايى به من مىرسد ، آن را بياموز . زيد
--> ( 1 ) . ابن عبد ربه ، العقد الفريد ، ج 2 ، ص 144 .