ابو راس احمد بن ناصر الراشدى المعسكرى درگذشته به سال 1238 است كه در كتاب الخبر المعرب عن الامر المغرب گويد : اسپانيا از روم است ، و روميان همان بنو الاصفر هستند كه هرقل از آنان است . مؤلف گويد : خبر مكتوب مذكور ديگر در كتابها نيست و من نيز در اوايل ربيع الاول 1341 در سفر به تطوان با نايب اسپانيا جنرال بوركتى كه عالم و سردار معروفى است ملاقات كردم و خبر مكتوب مذكور را پرسيدم ، هيچ خبر نداشت و گمان مىكنم در دورهء تسلط راهبان بر اسپانيا ، آن نيز مثل ديگر آثار عربى از بين رفته است . در تاريخ 1093 مولى اسماعيل بن شريف علوى جدّ سلاطين اخير مغرب ، نامه‌اى به لويى چهاردهم امپراتور فرانسه نوشته و گفته : « تو از سلالهء عظيم الروم هستى كه جدّ من به او نامه نوشت » و چنان بر اين مطلب جزم داشته كه قاضى مغرب در خطاب به دوشاتل رئيس مجلس فرانسه - كه بعدا رئيس جمهور شد - در سال 1332 مىگويد : نامهء هرقل نزد شماست . دوشاتل اظهار تعجب مىكند و معلوم مىشود كه اهل مغرب در آن زمان ، هر فرنگى را رومى ، و هر فرمانرواى مسيحى را از نسل هرقل پنداشته ، و ميان روميان ، فرنگيان و اسپانيايىها خلط كرده‌اند . كلنل كاسترى پاريسى ، صاحب نوشته‌هاى پرآوازه در تاريخ اسلام گويد : مولى اسماعيل در بيش از يك نامه ، مكتوب منسوب به پيغمبر ( ص ) خطاب به هرقل را از لويى چهاردهم مطالبه نموده و آنان اظهار بىاطلاعى كرده‌اند . ابو العباس بن الحاج فاسى در جلد هفتم الدر المنتخب المستحسن ، ذيل حوادث 1114 نيز از نامهء مولى اسماعيل به لويى ياد مىكند . محمود فهمى مصرى در البحر الزاخر فى تاريخ العالم و اخبار الاوائل و الاواخر « 1 » گويد : خاندان هرقل در 711 م ، پس از يكصد سال حكومت انقراض يافت . البته معلوم نيست مقصودش انقراض ، اصل خاندان است يا برافتادن دولت آنان ، و الله اعلم . تنبيه اول : شيخ ابو راس به دنبال آنچه گذشت مىگويد : ملوك حبشه نيز مكتوب پيغمبر ( ص ) را كه نزد آنهاست ، بزرگ مىدارند . در طبقات ابن سعد « 2 » آمده است كه نجاشى بعد از خواندن نامهء پيغمبر ( ص ) ، آن را در حقهء عاج نهاد و گفت : تا اين نامه در اينجا هست ، حال حبشه نيكو خواهد بود . صادق پاشا در كتاب الرحلة الحبشيه « 3 » گويد : اصحمه ( به معناى

--> ( 1 ) . فهمى مصرى ، محمود ، البحر الزاخر فى تاريخ العالم و اخبار الاوائل و الاواخر ، ج 2 ، ص 366 . ( 2 ) . ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 16 . ( 3 ) . پاشا ، صادق ، الرحلة الحبشيه ، ص 193 .