محمد بن حسين رازي

407

نزهة الكرام و بستان العوام ( فارسي )

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اين كتاب جلد دوم نزهة الكرام و بستان العوام از جمال الدين مرتضى ملقب به علم الهدى ، محمد بن حسين بن حسن رازى است به شيرين زبان پارسى در حقانيت شيعه و در ساده گويى همانند اين است كه يك سخنران در مجلس وعظ مطلب را ادا مىكند . همين مؤلف در تبصرة العوام خود كه دربارهء عقايد و فرق مختلف دينى و مذهبى مطالبى ارزنده دارد بخشى از آن را به مذهب شيعه اختصاص داده است . امثال اين كتاب جلوه‌گر دوره شكوفائى تحقيق در اديان و مذاهب از اواسط قرن ششم هجرى است از قديم تر كتاب در اين باره كه مشهور است بايد كتاب بيان الاديان را نام برد از ابو المعالى علوى رازى كه در سال 498 تأليف شده و كتاب با ارزش ديگرى كه از لحاظ اهميت مورد توجه مؤلفان شيعه و از مصادر است كتاب « بعض مثالب النواصب » معروف به « النقض » است از نصير الدين ابو الرشيد عبد الجليل رازى قزوينى كه به سال 560 هجرى آن را تمام كرده . ( توضيح آنكه شيعه‌اى مخالف كه بعدها سنى شد بنام شهاب الدين تواريخى كتابى دارد بنام : « بعض فضائح الروافض » به فارسى در رد بر شيعيان كه « النقض » قزوينى آنها را رد كرده ( بنگريد به مقدمهء النقض چاپ محدث 1331 و 1335 ) و از اين قرن ببعد كتاب‌هائى ديگر مىتوان يافت كه در اين زمينه به پارسى تأليف يافته است مانند : معرفة المذاهب تأليف محمود طاهرى غزالى معروف به نظام ( چاپ حكمت در مجله دانشكدهء ادبيات ش 1 س 4 ) و هفتاد و سه ملت يا اعتقادات مذاهب تصحيح محمد جواد مشكور . و الملل و النحل شهرستانى ترجمه صائن الدين على ( م 836 ) تصحيح جلالى نائينى ( 1335 شمسى ) و كتاب‌هائى ديگر . . .