محمد بن حسين رازي
مقدمه 18
نزهة الكرام و بستان العوام ( فارسي )
امامت يا رشحات قاضىزاده علاء الدين عبد الخالق كره رودى است ساختهء زمان عباس كه چند تحرير دارد ( م 892 ) و ترجمهء محمد اشرف على از مناظرهء ابن ابى جمهور احسائى در 1090 ( م 923 ) و انوار سليمانى يا مناظرات عباس مولوى دده در 1097 - 24 ذق 1105 كه دو تحرير دارد و مناظرات احتجاج طبرسى و شيخ مفيد و ديگران در آن به فارسى آمده است ( 894 و 993 ) يكى از ريزهكاريهاى دانشمندان شيعى به كار بردن شمارش ابجدى است در مسألهء امامت كه شايد در اين زمينه از حروفيان صوفى و پسيخانىها پيروى كرده باشند نمونه آن مضيئى الاعيان مهد حيدر خوانسارى است در 1014 بنام شاه عباس صفوى ( م 989 ) يكى از متون پرارزش شيعى عيون اخبار الرضا است از ابن بابويه كه على بن طيفور بسطامى زنده در 1065 به فارسى درآورده است ( م 912 و 2429 ) توحيد مفضل اگر چه بنام جاحظ چاپ شده است و در نسبت آن شك است ولى چند بار به فارسى درآمده است كه يكى از آن محمد صالح روغنى است در 1080 ( م 916 ) از كتابها كه در رد و نقض مخالف نگاشتهاند احقاق الحق شوشترى است كه مير نصير الدين بهبهانى در 1077 - 1105 بنام ايضاح احقاق الحق و ميرزا محمد نايينى در گذشتهء 1305 آن را به فارسى درآوردهاند ( م 870 و 895 ) و مصائب النواصب همو كه پسر او و محمد تقى شريف حسينى و ديگران آن را به فارسى برگرداندند ( م 922 ) بدين شيوه است انساب النواصب على خادم استرآبادى ساخته 1076 كه در فهرست منزوى ( 4413 ) از آن ياد شده و در ظاهريهء دمشق هم هست ( تاريخ 2 : 580 )