محمد بن حسين رازي

مقدمه 15

نزهة الكرام و بستان العوام ( فارسي )

ابو سعيد حسن شيعى سبزوارى زندهء در 753 چندين كتاب دينى به فارسى دارد مانند مصابيح القلوب و راحة الارواح و او از مباهج المهج قطب الدين ابو الحسن محمد نيشابورى دانشمند سدهء 6 بنام بهجة المباهج گزين كرده است . از اصل آن تا كنون نشانى يافت نشده است و بايستى فارسى باشد ( م 4419 و 4420 - فهرست همدان ) خواجه محمد پارساى بخارايى حنفى ( 756 - 832 ) در فصل الخطاب خود از دوازده امام از روى اخبار سنى سخن داشته است ( م 1299 ) در 803 در حلب تاريخ عترت به نگارش درآمده چاپ نگارنده در مجلهء ادبيات ( م 4425 و 4428 ) در سرگذشت پيامبر و پنج خليفه نخستين ، كمال الدين حسين خوارزمى المقصد الاقصى فى ترجمة المستقصى دارد ساختهء 828 - 834 ( م 4437 ) . طغان شاه پسر نظام قمى شاهرودى بنام بايقرا ( 878 - 912 ) انتقاميه نگاشته است ( م 4412 ) اينها همه از پيروان سنت است . ابن حسام خوسفى شيعى ( در گذشته 875 تا 893 ) خاورنامه سروده است و او گويا همان ابن حسام واعظ هروى است سازندهء مختارنامه در هرات گويا در 981 نبوده است ( م 2777 و 4533 ) جمال الدين عطاء اللّه دشتكى ( 844 - 926 ) روضة الاحباب و تحفة الاحباء فى مناقب آل العباء دارد ( م 4427 و 4467 ) و او گويا حنفى است . از جامى صوفى حنفى نيز دوازده امام ياد كرده‌اند و او مانند سنيان دوازده امامى ديگر است كه از برخى از آنان در فرهنگ ايران زمين ياد كرده‌ام . دانشمندى شيعى را بنام ضياء الدين على پسر سديد الدين داود گرگانى مىشناسيم كه اصول خمسه و اصول و فروع دين و خزائن عقايد و جز اينها دارد كه در يكى از اينها بر صباحيان رد كرده است ( مقاله من درباره اصل تعليم و قاعده تسليم در مجله ادبيات تبريز - منزوى 878 و 888 و 939 و 973 )