بداشتى ، چنان كه بر استوا بودى ، و سه بار در ركوع گفتى : سبحان ربّى العظيم و بحمده و گاه با او ضمّ كردى : سبحانك اللّهم اغفر لي . و بسيار در ركوع گفتى : سبّوح ، قدّوس ، ربّ الملائكة ، و الرّوح . و در ركوع نماز تهجّد گفتى : الّلهمّ و لك ركعت ، و بك آمنت ، و عليك توكّلت ، و لك أسلمت ، خشع لك سمعى ، و بصرى ، و مخّى و عظمى ، و عصبى . و چون سر از ركوع برداشتى دستها را برآوردى ، و بگفتى : « سمع اللّه لمن حمده » و راست بايستادى . و گاه گفتى : ربّنا و لك الحمد . و غالبا اين ركن را تطويل فرمودى به مقدار ركوع . و ادعيه كه در اين ركن خوانده در كتب حديث مرقوم است . چون به سجده رفتى دستها را برداشتى ، و زانوها را اول به زمين نهادى ، پس دستها ، آنگاه پيشانى و بينى و هرگز چنان سجده نكردى كه دستار ميان پيشانى و زمين حايل شود و گاه پيشانى را بر خاك و گاه بر طين ، و گاه بر سجادهء حصير و گاه بر پوست مذبوح مدبوغ « 1 » نهاده سجده كردى و اين به مذهب اهل سنّت است . و به مذهب شيعى پيشانى و كف هر دو دست و سر زانوها و سر انگشتان پاها را بر زمين بايد گذاشت و سجده بر غير وجه ارض ، يا چيزى كه از زمين روئيده باشد روا نيست . و دستها را از پهلوها دور ساختى ، و برابر دوش بر زمين نهادى ، و انگشتان را در ركوع گشاده داشتى ، و در سجود فراهم آوردى و در هر سجده سه نوبت « سبحان ربّى الاعلى » گفتى . و ياران را بر آن امر فرمودى . و چون سر از سجده اولى برداشتى آن مقدار كه در سجود مكث كرده بودى بين السّجدتين بنشستى ؛ و گفتى « ربّ اغفر لي ربّ اغفر لي » و ديگر از ادعيه و اذكار در سجود و جلوس بين السّجدتين خوانده كه در كتب احاديث مسطور است . و بعد از سجدهء دويم نيز بر زمين نشستى و اين نشستن را فقها جلسهء استراحت گويند و شافعى مستحب داند ، و ابو حنيفه گويد : مستحب نيست ؛ بلكه پيغمبر به جهة شيخوخت محتاج بنشستن بود . و چون ركعت دويم برخاستى بىتوقف مشغول به قرائت شدى و چون براى تشهّد بنشستى پاى چپ را فراش كردى و بر آن نشستى ، و پاى راست را نصب

--> ( 1 ) . مدبوغ : دباغى شده .