[ خاتمه ] مكشوف باد كه كلمات رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله تاكنون در هيچ كتابى مجتمعا نگارش نيافته ، و اگر كس بدين سعادت موفق شده من بنده را تاكنون دسترس نيافتاده ، لاجرم چندان‌كه توانستم از كتب متشتته در هم آوردم ، و بعضى از كتب را در ذيل كلمات به نام ياد كردم . و همچنان جملتى از كلمات و خطب آن حضرت را از گاه ميلاد تا هنگام وفات در جلد دويم از كتاب اول ، و در عرض اين كتاب مبارك هر يك را در جاى خود نگار كردم « 1 » ، و بعضى را از كتب پراكنده مجتمع ساخته در خاتمه اين كتاب مرقوم داشتم ، و همگان را به اندازه وسع خويش قرين صحت ساخته ترجمانى كردم و برخى را تشكيل نمودم و لغات غريبهء آن را در حواشى كتاب رقم زدم تا عالم و عامى بىدقت نظر و كلفت خاطر ، حظّ كافى و بهرهء وافى برده ، ستوده كسى كه بخواند و بداند ، و در خزانه خاطر بسپارد و بدان كار كند كه مصباح رحمت و مفتاح جنّت و دليل خلق عظيم و هادى باغ نعيم است . ملتمس از عامهء مسلمين چنان است كه چون بر مواضع زلل و مواقع خلل بگذرند ، زلات چون من ضعيفى را معفو دارند ، چه خود فرموده‌اند : « احاديث ما صعب و مستصعب است » و من بنده با آلايش در امور متضاده و آميزش در وفود متباينه ، و تحرير چندين كتاب از السنه مختلفه اگر لغزشى كنم ، جاى نكوهش نيست . پس بدانچه بر اقتصاد رفته‌ام ، شايد كه مرا به دعاى خير شاد كنند باشد كه بر مسالك و مهالك آن جهان سهل و آسان گذرم . اللّهم اغفر لي و لوالدى ، و لجميع المؤمنين و المؤمنات ؛ بحقّ محمد و آله الامجاد . همانا چون جلد اول از كتاب دويم ناسخ التواريخ ، كه مشتمل بر أحوال رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است از روز ورود به مدينه تا روزى كه وداع اين جهان گفت ، و جلد دويم از كتاب دويم كه مشتمل است بر پنج كتاب : كتاب اول : كتاب ابو بكر . دويم : كتاب عمر بن الخطاب . سيم : كتاب عثمان بن عفان . چهارم : كتاب أصحاب رسول خدا .

--> ( 1 ) . در اين چاپ آنچه مربوط به رسول اللّه بود و همچنين به تاريخ اسلام مربوط مىشد ، همه مطالب از جلد اول كتاب اول و جلد دوم كتاب چاپ سنگى كه مرحوم سپهر بدان اشارت مىكند گزيده و دستچين شده در مجلد اول اين چاپ نقل شده است .