لسان الملك سپهر
2098
ناسخ التواريخ ( زندگانى پيامبر ) ( فارسي )
غفلت سپارد چون ايمن گردد ، نفس مانند شيطان است ، و هنگام كار نعامه را ماند ، بسيار بخورد و بار نبرد ، و خر زهره را ماند ديدارش دلربا و طعمش جانگزا است . يا احمد ابغض الدّنيا و اهلها و احبب الآخرة و اهلها . قال : يا ربّ و من أهل الدّنيا ؟ و من أهل الآخرة ؟ قال : اهل الدّنيا من كثر اكله و ضحكه و نومه و غضبه ، قليل الرّضا لا يعتذر الى من أساء إليه و لا يقبل معذرة من اعتذر اليه ، كسلان عند الطّاعة ، شجاع عند المعصية ، امله بعيد و اجله قريب لا يحاسب نفسه ، قليل المنفعة ، كثير الكلام ، قليل الخوف ، كثير الفرح عند الطّعام ، و انّ اهل الدّنيا لا يشكرون عند الرّخاء و لا يبصرون عند البلاء ، كثير النّاس عندهم قليل ، يحمدون انفسهم بما لا يفعلون و يدعّون ما ليس لهم و يذكرون مساوى النّاس و يخفون فى حسناتهم . قال : يا ربّ هل يكون سوى هذا العيب فى أهل الدّنيا ؟ قال : يا احمد انّ عيب اهل الدّنيا كثير : فيهم الجهل و الحمق ، لا يتواضعون لمن يتعلّمون منه و هم عند انفسهم عقلاء و عند العارفين حمقاء . فرمود : اى احمد اهل دنيا را مبغوض دار و مرد آخرت را دوستدار باش . عرض كرد : اهل دنيا و مرد آخرت كدامند ؟ فرمود : اهل دنيا كسى است كه شكم بنده و پرخنده و بسيار خواب و كثير الغضب و قليل الرّضا باشد ، با كس عذر نبرد و از كس عذر نپذيرد ، هنگام طاعت كسلان است ، و گاه معصيت پور دستان ، آرزويش دراز و روزش كوتاه است ، سخن بسيار كند و كس را سود نرساند ، از خداى كم ترسد و در كنار مائده فراوان شاد گردد ، همانا اهل دنيا در نعمت وافر ، شاكر ؛ و با رحمت بلا ، صابر نيستند ، مردم را خوار دارند و خود را بزرگ شمارند و خود را ستايش كنند بدانچه هرگز نكنند ، و بستايند بدانچه ندارند ، و مردم را نكوهيده گويند و محاسن ايشان را پوشيده دارند . عرض كرد : پروردگارا جز اين اهل دنيا را چه عيب باشد ؟ فرمود : اى احمد معايب اهل دنيا فراوان است : جهل و حمق ملازم ايشان است ، از بهر آموزگار خود متواضع نشوند ، خود را از عقلا به حساب گيرند و نزد دانايان به شمار حمقا روند . آنگاه در وصف اهل آخرت مىفرمايد : يا احمد انّ اهل الخير رقيقة وجوههم ،