( 10 ) ماه به عمارت آن روز برد . اما ديوارها و ستون‌هاى آن را با سنگ منقوره « 1 » برآورد و گنج به كار برد و با چوب ساج « 2 » مسقف نمود . و در امارت وليد بن عبد الملك ، عمر بن عبد العزيز به وسعت و ساحت آن بيفزود و طول مسجد را بر دويست ( 200 ) ذراع نهاد و عرض آن را نيز از جانب مقدم ، دويست ( 200 ) ذراع و از طرف مؤخر ، صد و هشتاد ( 180 ) ذراع آورد . و اين بنا در سال نود و يك هجرى بود ، و سه سال با احجار منقوره عمارت همىكرد . و خانه‌هاى ازواج پيغمبر را كه با مسجد اتصال داشت ، به درون مسجد انداخت . و مهدى عباسى در زمان خلافت خود ، آن را عمارت كرد . و مأمون تجديد عمارت نمود و زياده ساخت و بناى آن را استوار كرد ، - چنان كه ان شاء اللّه شرح حال هر يك در جاى خود مذكور خواهد شد - . و تاكنون بناى مأمون بر جاى است . [ بيوت اطراف مسجد النّبى ] اكنون باز بيان نمائيم كه بيوت اطراف مسجد ، بر چه سان بود . همانا بيوت زوجات مطهرات از شق ايسر « 3 » تا فراز قبله بود و قبله به سوى بيت المقدس روى داشت . خداوند اين اراضى ، حارثة بن نعمان مىبود . هرگاه كه رسول خداى زنى به نكاح بست ، حارثه از جاى به جاى تحويل داد تا تمامت آن اراضى خاص رسول خداى گشت . و زوجات مطهرات را جاى داد . و سراى فاطمه عليها السّلام در پهلوى بيت عايشه و از مخرج بيت عايشه بدان خانه روزنى بود ، گاهگاه رسول خداى بدان روزن مشرف شده ، به سراى فاطمه نظاره مىكرد ، از حال ايشان آگهى مىجست . يك روز فاطمه با على عليه السّلام گفت : حسنين عليل شده‌اند ، ما را ادمى « 4 » ادمى « 5 » واجب افتاده ، على عليه السّلام ادمى را از بازار ابتياع نموده ، به خانه آورد ، شبانگاه عايشه بدان روزن مشرف شده ، در حضرت

--> ( 1 ) . منقوره : نوشته شده ( 2 ) . ساج : نام درختى است بسيار بزرگ . ( 3 ) . شق ايسر : جانب چپ ( 4 ) . ادم : نان خورش ، و هر چه اصلاح طعام كند چون سركه و نمك و جز آن . ( 5 ) . ادَم : نام نوعى از خرما .