جلد دوم [ پيشگفتار ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اى خداى بخشندهء پاينده با كدام زبان شكر تو گويم ؟ و پذيراى سپاس تو گردم كه با بضاعت مزجاة و استطاعت اندك بر آرزوى خويش دست يافتم و سير خاتم انبياء را به خاتمت بردم . اى خداى بنده‌نواز هم از تو خواهنده‌ام كه اين عنايت از من بازنگيرى ، و در اين خواهندگى موفّق بدارى ، تا سير آل رسول را بدين استيفا و استقرا « 1 » طراز دهم « 2 » و خاتمت اين خدمت را به ذكر قائم آل محمّد نگار كنم . صلّى اللّه عليه و على آله الطّيّبين الطّاهرين . الهى از حضرت تو خواستارم كه زيان جاهلان را از من بگردانى ، و زبان بدگويان را از بيخ بزنى ، كالاى حاسد « 3 » را كاسد « 4 » كنى ، و كيفر طاعن « 5 » را به طاعون « 6 » بازدهى . الّلهمّ انّى أسألك بمفاتيح الغيب الّتى لا يعلمها الّا أنت أن تصلّى على محمّد و آل محمّد و أن تقضى حاجتى و دينى برحمتك يا أرحم الراحمين . و بعد چنين گويد : بندهء يزدان و چاكر سلطان ، محمّد تقى لسان الملك مستوفى ديوان اعلى كه ملك الملوك عجم ، وارث تاج و تخت جم ، چشم و چراغ سلاطين كيهان ، زيب و زينت دودمان كيان « 7 » ، و ستاره شب تاريك روزان ، شرارهء دل فتنه افروزان ، ابر سخا ، هزبروغا « 8 » ، لجّهء « 9 » علم و عطا ، مهجهء « 10 » حلم و حيا ، شمسهء ايوان

--> ( 1 ) . استيفاء و استقرا : تمام و كامل . ( 2 ) . طراز دهم : به ترتيب درآورم . ( 3 ) . حاسد : بدخواه ( 4 ) . كاسد : بىرونق ( 5 ) . طاعن : سرزنش‌كننده ، طعنه‌زننده . ( 6 ) . طاعون : مرضى عفونى و همه‌گير و نوعى از آن به نام طاعون سياه مشهور است . ( 7 ) . كيان : كنايتى از پادشاهان باستانى ايران مبتنى بر افسانه كيقباد و كيخسرو و كيكاوس و كى - لهراسب باشد ( برهان قاطع ) . ( 8 ) . هزبروغا : شير ميدان جنگ ( 9 ) . لجه : معظم آب . ( 10 ) . مهجه : روح ، نيكو و خالص از هر چيز