( 1 ) در همين ايام باديه‌نشينى از قبيلهء اشجع وارد مدينه شده بود و مىخواست كه كالاهاى خود را بفروشد . وقتى كه يهوديان مدينه از حضور وى آگاه شدند ، او را به سوى كنانة بن ابى الحقيق فرستادند تا او را از تعداد اندك افراد و اسب‌ها و اسلحه‌هاى مسلمانان آگاه كند . همچنين به او پيغام دادند كه اگر خوب بجنگند ، مسلمانان عقب‌نشينى خواهند كرد ؛ زيرا تا كنون با قومى كه شيوه‌هاى جنگ را خوب بدانند ؛ روبرو نشده‌اند و گفتند كه قريش و تمام قبايل عرب از اينكه محمد صلّى اللّه عليه و آله به سوى خيبر حركت كرده است ، خوش‌حال شده‌اند ؛ زيرا از استحكام قلعه‌ها و كثرت افراد و اسلحه و ذخاير شما آگاهند . . . و بدانيد كه اگر محمّد صلّى اللّه عليه و آله پيروز شود ، ذلّت ابدى دامن‌گير شما خواهد بود ! ( 2 ) هنگامى كه اين باديه‌نشين ، پيغام يهوديان مدينه را براى كنانة بازگو مىكرد ، پسر عمويش نيز ايستاده بود و تمام سخنانش را مىشنيد ؛ براى همين كنانة به وى گفت : برو و در مسير خودت را در معرض مسلمانان قرار بده . آنان چون تو را نمىشناسند ، متعرض تو نمىشوند . آنگاه خودت را به آنها نزديك كن تا بتوانى ما را از گزند آنها دور نگه دارى . تا جايى كه مىتوانى آنها را از ما بترسان و زود برگرد تا ما را از اوضاع و احوال آنها مطلع كنى . « 1 » هنگامى كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله از راه مرحب به سوى خيبر را حركت كرد ؛ عبّاد بن بشر را به عنوان نيروى اطلاعاتى پيش فرستاد . او در راه ، باديه‌نشين أشجعى را ديد و از او پرسيد : كيستى ؟ جواب داد : از قبيلهء أشجع هستم و به دنبال شتر گمشده خود مىگردم . عبّاد پرسيد : آيا اطلاعى در مورد خيبر دارى ؟ جواب داد : بله ، من به تازگى در آنجا بوده‌ام ، چه اطلاعاتى مىخواهى ؟ ( 3 ) پرسيد : از اقدامات يهوديان اطلاعى دارى ؟ جواب داد : بله . قبايل هوذة بن قيس و كنانة بن أبى الحقيق به همراه هم‌پيمانان خود از قبيلهء غطفان براى يارى آنها به خيبر آمده‌اند . در مقابل يهوديان تعهد كه كرده‌اند كه خرماى يك سال خيبر را به آنان بدهند . آنها در حالى كه مسلّح و آمادهء جنگ بودند به فرماندهى عتبة بن بدر وارد قلعه‌هاى خيبر شدند . در حال حاضر ده هزار جنگجو در قلعه‌ها حضور دارند . قلعه‌ها به صورتى است كه در تير رس قرار ندارد و آن قدر سلاح و غذا براى خود ذخيره كرده‌اند كه اگر دو سال هم محاصره شوند آنها را كفايت مىكند . و چشمه‌هايى در قلعه‌ها وجود دارد كه آنها را از آب بيرون قلعه بىنياز مىكند و گمان نمىكنم كه كسى طاقت ايستادگى در مقابل آنها را داشته باشد .

--> ( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 641 - 642 .