الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

48

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

است كه : هيچ كسى نمىميرد تا اين كه تمام رزق و روزى خود را دريافت كند ، اگر چه خودش در كسب آن كاهلى كند . از خدا بترسيد و در طلب رزق ، حريص نباشيد و تدريجى بودن رزق شما را وادار نكند كه آن را با معصيت پروردگار به دست آوريد و بدانيد كه آنچه به وسيلهء او مقدّر گرديده است ، جز از راه اطاعت او به دست نمىآيد ، در حالى كه حلال و حرام را براى شما بيان كرده است و در اين ميان اموال شبهه‌ناكى وجود دارد كه بسيارى از مردم آن را نمىدانند ، مگر آن كه مورد تأييد از سوى خداوند باشند . پس هر كسى كه از شبهه دورى كند ، دين و عرض خود را حفظ كرده است و هر كسى كه خود را بدان آلوده كند ، همانند كسى است كه لبهء پرتگاهى قرار گرفته است و نزديك است كه در آن سقوط كند . و هيچ پادشاهى نيست مگر اين كه حريمى دارد و حريم خداوند محرّمات او است ! . ( 1 ) و هر مؤمنى نسبت به مؤمنان ديگر به منزله سر از بدن است كه اگر به دردى گرفتار شود ، ساير اعضاى بدن هم آزرده مىشود و هر كسى كه به مسلمان ( يا كافرى ) نيكى كند ، خداوند در دنيا يا در آخرت به او اجر و ثواب عنايت مىكند و هر كسى كه به خدا و روز قيامت ايمان دارد ، پس بر او ، حضور در نماز جمعه در روز جمعه واجب است مگر كودكان يا زنان يا بيماران يا بردگان زرخريد . و هر كسى كه از اين كار خود را بىنياز ببيند ، خدا هم از او بىنياز است و بايد بداند كه خداوند بىنياز و ستوده است . ( 2 ) شروع جنگ سپس وى با سندى از مطلّب بن عبد اللّه نقل مىكند كه اوّلين كسى كه آتش جنگ را برانگيخت ، ابو عامر عبد عمرو ( بن صيفى راهب فاسق ) بود كه همراه با پنجاه نفر از افراد قوم خود جلو آمد و غلامان قريش نيز همراه وى بودند . وى فرياد زد : اى آل أوس ، من ابو عامر هستم ! ( و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله او را فاسق ناميده بود و وقتى كه قومش صداى او را شنيدند ) گفتند : لعن و نفرين بر تو باد اى فاسق ! ( و وقتى كه جواب ردّ قوم خودش را شنيد ) گفت : قوم من بعد از رفتن من به مكه گرفتار شرّ و جهل شده‌اند . سپس بين آنها و مسلمانان سنگ‌پرانى شروع شد و آنها فرار كردند . « 1 » آنها گودال‌هايى براى مسلمانان حفر كرده بودند كه از جمله رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در يكى از آن‌ها افتاد . « 2 » سپس زنان قريش جلو صفوف مشركان آمدند و قبل از درگيرى طبل و دف زدند و سپس برگشتند و در عقب صفوف سپاه ، پشت سر مردان قرار گرفتند « 3 » و نام كسانى كه در بدر كشته شده بودند را ياد

--> ( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 221 - 223 . ( 2 ) . همان ، ص 252 . ( 3 ) . همان ، ص 225 و سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 72 .