الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

258

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

( 1 ) آياتى كه در اين مورد نازل شد دربارهء جنگ احزاب ، آيات 9 تا 25 سوره احزاب نازل شد و قمى در تفسير آنها گفته است : اين آيات در مورد واقعهء احزاب قريش و قبايل عرب كه با آنها متحد شده بودند ، نازل شد . « 1 » و در مورد آيه‌هاى 26 و 27 نوشته است : اين دو آيه در مورد بنى قريظه نازل شده است كه مىفرمايد : « وَ أَنْزَلَ الَّذِينَ ظاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ صَياصِيهِمْ وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ وَ تَأْسِرُونَ فَرِيقاً . وَ أَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَ دِيارَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ وَ أَرْضاً لَمْ تَطَؤُها وَ كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيراً » « 2 » ؛ گروهى از اهل كتاب را كه از آنها حمايت مىكردند از قلعه‌هاى محكمشان پايين كشيد و در دلشان وحشت انداخت و شما گروهى از آنها را به قتل رسانديد و گروهى را اسير كرديد . خدا زمين و خانه و اموالشان و نيز زمينى را كه گام در آن ننهاده بوديد به شما واگذاشت كه خداوند بر هر كارى تواناست . و اين اقتضا مىكند كه سوره بعد از غزوهء بنى قريظهء نازل شده باشد . ( 2 ) و آيات متوالى 28 تا 34 همسران بنى اكرم صلّى اللّه عليه و آله را مورد خطاب قرار مىدهد و مىفرمايد : « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها فَتَعالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَ أُسَرِّحْكُنَّ سَراحاً جَمِيلًا . وَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الدَّارَ الْآخِرَةَ فَإِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِناتِ مِنْكُنَّ أَجْراً عَظِيماً » ؛ اى پيامبر ، به همسرانت بگو : « اگر طالب زندگى دنيا و زينت آن هستيد بياييد تا از آن برخوردارتان كنم و شما را به طرز نيكويى رها سازم و اگر خدا و رسولش و سراى آخرت را خواهانيد به راستى خداوند براى نيكوكاران پاداش بزرگى آماده كرده است . ( 3 ) مفسران و از جمله قمى در شأن اين آيات نوشته‌اند : سبب نزول اين آيات در هنگامى بود كه رسول الله صلّى اللّه عليه و آله از غزوهء خيبر برگشته بود « 3 » و خيبر در اوايل سال هفتم هجرى رخ داد . بلكه گفته‌اند : زنان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در آن هنگام ، نه نفر بودند كه از آن جمله : زينب دختر جحش را نام برده‌اند كه در أواخر سال پنجم او را تزويج كرد - و جويريه دختر حارث ، رئيس بنى المصطلق كه در سال ششم او را تزويج كرد . - و صفيّه دختر حيىّ بن أخطب - كه در اوايل سال هفتم او را تزويج كرد - و ميمونه دختر حارث هلالية - كه آخر سال هشتم او را ترويج كرد . « 4 »

--> ( 1 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 176 . ( 2 ) . همان ، ص 192 . ( 3 ) . همان ، ص 192 . ( 4 ) . التبيان ، ج 8 ، ص 336 و مجمع البيان ، ج 8 ، ص 554 - 555 .