الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
185
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
نمىدهند و تنها هفتاد بار شتر خرما به ما مىدهند و اگر ما يكى از آنها را بكشيم ، قاتل را از ما تحويل مىگيرند و به علاوه هفتاد بار شتر خرما نيز از ما مىگيرند . و اگر بخواهند از ما ديه بگيرند ، صد و چهل بار شتر خرما از ما مىگيرند و همين در مورد جراحات يكسان ، چنين معاملهاى با ما مىكنند ؟ ! خداوند متعال در اين مورد نازل فرمود : « . . . وَ إِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئاً وَ إِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ . . . » « 1 » ؛ و اگر از آنها روى گرداندى ، زيانى به تو نمىرسانند و اگر خواستى ميان آنها داورى كنى به عدالت قضاوت كن . ( 1 ) لذا آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله به تساوى در ميان آنها حكم كرد ؛ اما بنى نضير گفتند : ما قضاوت تو را قبول نداريم . « 2 » بنابراين خداوند نازل فرمود : « أَ فَحُكْمَ الْجاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْماً لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ » « 3 » ؛ آيا حكم جاهليت را مىخواهند ؟ براى گروهى كه به يقين رسيدهاند چه كسى بهتر از خدا حكم مىكند ؟ و فرمود : « وَ كَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ وَ عِنْدَهُمُ التَّوْراةُ فِيها حُكْمُ اللَّهِ » « 4 » ؛ آنها چگونه تو را به داورى مىطلبند در حالى كه تورات را در اختيار دارند و حكم خدا را در آن است ؟ و به عنوان شاهدى براى تو است در آنچه كه با تو مخالفت مىكنند . ( 2 ) سپس احكام خدا را كه در آن آمده به تفضيل چنين بازگو مىكند : « وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فِيها : أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ ، فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ » « 5 » ؛ در تورات براى بنى اسرائيل مقرر داشتيم كه جان در برابر جان ، چشم در برابر چشم ، بينى در برابر بينى ، گوش در برابر گوش و دندان در برابر دندان و هر زخمى را قصاصى است و هر كس از آن درگذرد كفارهء گناهان او است و هر كس به احكامى كه خدا نازل كرده حكم نكند ستمگر است . تا آنجا كه خداوند مىفرمايد : « وَ أَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ وَ احْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ أَنَّما يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُصِيبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ لَفاسِقُونَ » « 6 » ؛ ميان آنها مطابق
--> ( 1 ) . مائده ( 5 ) ، 42 . ( 2 ) . بعيد است كه اين قضيه بعد از جلاى وطن و ذليل شدن بنى نضير باشد . و بايد گفت كه قبل از آن بوده است ؛ چنانچه در آخر خبر مطلبى مىآيد كه همين را تأييد مىكند . ( 3 ) . مائده ( 5 ) ، 45 . ( 4 ) . همان ، آيه 43 . ( 5 ) . همان ، آيه 45 . ( 6 ) . همان ، آيه 49 .