الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
163
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) او مىگويد : پس از آن كه آيات تحريم خمر نازل شد ، رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به مسجد رفت « 1 » و از مردم خواست كه ظرفهايى را كه در آن شراب مىساختند ، بياورند ( آنها از خرما شراب مىساختند ) و آنگاه آن شرابها را بر زمين ريخت و فرمود : تمام اينها خمر است كه خداوند آنها را حرام كرده است . بيشترين شرابى كه در آن روزها دور ريخته شد ، شراب ساخته شده از خرما بود و ذكر نشده است كه در آن روزگار شرابى ساخته شده از انگور دور ريخته شده باشد ، مگر ظرفى كه در آن شراب ساخته شده از خرما و كشمش به صورت مخلوط بود . مسجدى كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در آن نشست و دستور داد كه ظرفهاى شراب را بياورند و بريزند ، از آن روز مسجد فضيخ ناميده شد ؛ زيرا بيشترين شرابى كه در آن روز دور ريخته شد ، شراب فضيخ ( ساخته شده از خرما ) بود . ( 2 ) در ادامه مىنويسد : هنگامى كه بر تحريم خمر و ميسر تأكيد شد ، عدهاى از مهاجرين و انصار گفتند : اى رسول خدا ، ياران ما در حالى در جنگها به شهادت رسيدند كه شراب مىنوشيدند در حالى كه خداوند آن را رجس ( پليد ) ناميده و شرابخوارى را از كارهاى شيطان دانسته است و تو هم دربارهء آن سخنان زيادى فرمودى ، در اين صورت آيا اين تحريم به ياران ما كه قبلا شهيد شدهاند يا مردهاند ضررى مىرساند ؟ پس از آن بود كه خداوند نازل فرمود : « لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ » « 2 » ؛ بر آنان كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند ، گناهى در آنچه خوردهاند نيست - به شرطى كه پرهيزگار و با ايمان باشند و كارهاى شايسته كنند . دگر بار پرهيزگارى كنند و ايمان بياورند و بار ديگر تقوا پيشه كنند و نيكى پيش گيرند كه خدا نيكوكاران را دوست دارد . اين آيه در شأن كسانى بود كه قبل از تحريم خمر شهيد شده يا رحلت كرده بودند و وزر و و بال براى كسانى بود كه بعد از تحريم خمر آن را مىنوشيدند . « 3 » ( 3 ) عياشى در تفسير خود از ابى الصباح كنانى روايت مىكند كه به امام صادق عليه السّلام گفتم : به نظر شما نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله چگونه شراب خوار را حدّ مىزد ؟ فرمود : او را با لنگه كفش مىزدند و هر بار كه شراب خوار را مىآوردند تعداد ضربهها را مىافزود ، ولى مردم هم چنان شراب مىنوشيدند تا اين كه هشتاد تازيانه براى حدّ شراب خوار تعيين شد . « 4 »
--> ( 1 ) . البتّه يعنى در جاى مسجدى كه بعدها ساخته شد و به نام مسجد الفضيخ ناميده شد ، چنانچه خواهد امد ، و توضيح بيشتر بخوانيد : المساجد و الأماكن الأشرية المجهولة فى المدينة المنورة ، از عبد الرحمن خويلد حجازى ، و به نقل از آن در مجلهء ميقات الحج ، ج 7 ، ص 879 . ( 2 ) . مائده : 93 . ( 3 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 180 - 182 . ( 4 ) . تفسير عيّاشى ، ج 1 ، ص 340 - 341 .