افضل از محمد صلّى اللّه عليه و آله بودند و مىگفتند : « لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ » ؛ چرا اين قرآن بر يكى از دو بزرگان مكه و طائف نازل نشد ؟ « 1 » ( 1 ) خبر اوّل كه وليد بن مغيره مخزومى را از جمله رؤساى قريش شمرده است ، با آنچه كه طبرسى در الاحتجاج از امير المؤمنين عليه السّلام آورده است و او را از جملهء مسخره كنندگان پنج‌گانه يا شش‌گانه دانسته در تعارض مىباشد . « 2 » اين همان چيزى است كه صدوق هم آن را به طور مستند در الخصال نقل مىكند « 3 » و در آن آمده است كه آنها در روز واحدى به هنگام نزول آيهء « إِنَّا كَفَيْناكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ » هلاك شدند و اين آيه در سورهء حجر قرار دارد كه پانزده سوره قبل از سورهء سجده نازل شده است ؛ بنابراين خبر دوم از امام هادى بدون معارض باقى مىماند و در آن به جاى وليد بن مغيره ، اميّة بن ابى الصلت ثقفى آمده است . ( 2 ) خبرى كه با خبر اوّل احتجاج را در ذكر كردن نام وليد مشترك است ، خبرى مىباشد كه طبرسى در مجمع البيان از قتاده از ابن عباس نقل كرده است . خبر قتاده موافق با دو خبر احتجاج در مورد مرد طائفى ، عروة بن مسعود ثقفى مىباشد و مجاهد به صورت منفرد ، اين دو نفر را عتبة بن ابى ربيعة از مكه و ابن عبد ياليل از طائف دانسته است . ابن عباس هم به صورت منفرد در مورد مرد طائفى ، او را حبيب بن عمرو ثقفى دانسته است . « 4 » قمى در تفسيرش با دو خبر طبرسى و قتاده ، در مورد طائفى موافقت كرده و آن شخص را عروة بن مسعود دانسته و گفته است : او عموى مغيرة بن شعبهء ثقفى بوده است و مرد مكى را ذكر نكرده است . « 5 » مسعود و حبيب و عبد ياليل برادر همديگر و از فرزندان عمرو بن مسعود ثقفى بودند ، چنان كه از مجمع البيان گذشت . « 6 » ( 3 ) سورهء شصت و چهارم : دخان در اين سوره آمده است : « إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ طَعامُ الْأَثِيمِ » ؛ مسلما درخت زقّوم ، غذاى گناه‌كاران است . در تفسير قمى آمده كه آيه در شأن ابو جهل نازل شده است « 7 » و در مجمع البيان آمده است : الأثيم ،

--> ( 1 ) . الاحتجاج ، ج 2 ، ص 255 و علامه طباطبائى در الميزان ، ج 18 ، ص 106 خبر اول را نقل كرده و خبر دوم را نقل نكرده است . ( 2 ) . الاحتجاج ، ج 1 ، ص 321 - 323 . ( 3 ) . الخصال ، ج 1 ، ص 280 . ( 4 ) . مجمع البيان ، ج 9 ، ص 6 و در لباب النقول ، ص 138 آمده است : ابو مسعود ثقفى . ( 5 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 283 . ( 6 ) . مجمع البيان ، ج 9 ، ص 139 . ( 7 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 292 .