أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ بِما كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَ كُنْتُمْ عَنْ آياتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ وَ لَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ تَرَكْتُمْ ما خَوَّلْناكُمْ وَراءَ ظُهُورِكُمْ وَ ما نَرى مَعَكُمْ شُفَعاءَكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكاءُ لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَ ضَلَّ عَنْكُمْ ما كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ » « 1 » ؛ كيست ستمكارتر از كسى كه به خدا دروغ ببندد و يا بگويد به من وحى شده است در حالى كه نشده باشد و كسى كه بگويد من هم چيزى مانند آنچه خدا نازل كرده نازل مىكنم و اگر ستمكاران را در سكرات مرگ ببينى كه فرشتگان دست‌ها را گشوده و به آنان مىگويند : « جانى را كه در تن داريد تسليم كنيد ، امروز عذاب خفّت بارى در برابر دروغ‌هايى كه به خدا بستيد و به آيات خدا تكبر ورزيدند خواهيد ديد . » يكّه و تنها به همان صورت كه در نخست خلقتان كرده بوديم نزد ما آمديد و آنچه را به شما ارزانى داشتيم پشت سر گذاشتيد و شفيعانى را كه در شفاعت خود شريك مىپنداشتيد با شما نمىبينيم ، پيوندهاى شما گسست و تكيه‌گاه خيالى از دسترس شما دور شده است . ( 1 ) سيوطى در الدر المنثور از عكرمه از ابن عباس نقل كرده است كه نضر بن حارث جملاتى را به اين ترتيب با هم تعليق كرد : و الطاحنات طحنا و العاجنات عجنا . . . و آسيابان‌هايى كه گندم را آرد مىكنند و خميركنندگانى كه آرد را خمير مىكنند . . . كه اين در مقابل سورهء مرسلات ( سى و سومين سورهء نازل شده ) ساخته شده بود و براى همين اين آيه نازل شد . « 2 » ( 2 ) طوسى مىگويد : عكرمه گفته است كه آيهء « وَ لَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى . . . » در مورد نضر بن حارث بن كلدة نازل شد كه گفته بود لات و عزّى در مورد من شفاعت خواهند كرد . « 3 » ( 3 ) در اين سوره آمده است : « وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَ إِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ وَ ما عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَ لكِنْ ذِكْرى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ » « 4 » ؛ و چون كسانى را ديدى كه آيات ما را به مسخره مىگيرند ، روى بگردان تا سخن ديگرى ساز كنند و اگر شيطان باعث شد فراموش كنى پس از يادآورى با گروه ستمگران منشين . چيزى از حساب آنها به عهدهء پرهيزگاران نيست ، ولى براى يادآورى است كه پرهيزگارى پيشه كنند . ( 4 ) طبرسى از امام باقر عليه السّلام روايت كرده است كه فرمود : « هنگامى كه آيهء « فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ

--> ( 1 ) . انعام ( 6 ) ، 93 - 94 . ( 2 ) . الدر المنثور ، ج 3 ، ص 30 . ( 3 ) . التبيان ، ج 4 ، ص 208 و از او در مجمع البيان ، ج 4 ، ص 521 . ( 4 ) . انعام ( 6 ) ، 68 - 69 .