( 1 ) فصل اول تاريخ معراج و إسراء معراج پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در مورد تاريخ إسراء قطب راوندى در الخرائج و الجرائح از على عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : سه سال پس از مبعث ، رسول الله صلّى اللّه عليه و آله در شب به بيت المقدس سير داده شد و در شب معراج از آنجا به سوى آسمان عروج كرد و صبح آن به قريشيان در مورد معراج خويش خبر داد . « 1 » تمام آنچه را كه مجلسى در مورد تاريخ معراج نقل كرده چنين است : او خبر الخرائج « 2 » را ذكر كرده و از مناقب به نقل از ابن عباس روايت كرده است كه معراج در ماه ربيع الاوّل و در سال دوم بعثت بوده است و در آن از واقدى و سدّى نقل كرده است كه معراج شش ماه قبل از هجرت و در هفدهم ماه رمضان بوده است . « 3 » ( 2 ) از واقدى در المنتقى تأليف كازرونى نقل شده است كه اسراء در شب شنبه ، هفدهم ماه رمضان و در سال دوازدهم بعثت و هشت ماه قبل از هجرت بوده است . و در آن گفته شده است كه معراج در شب هفدهم ربيع الاوّل و يك سال قبل از هجرت از شعب ابى طالب به سوى بيت المقدس بوده است و گفته‌اند كه در شب بيست و هفتم رجب بوده است . گفته شده كه اسراء يك سال و دو ماه قبل از هجرت و در سال پنجاه و سوم بعد از عام الفيل رخ داده است . « 4 » ( 3 ) از العدد القوية نقل شده است كه اسراء رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در شب بيست و يكم ماه رمضان و شش ماه قبل از هجرت روى داده است و گفته شده كه در هفدهم ماه رمضان و در شب شنبه و گفته‌اند كه در شب دوشنبه از ماه ربيع الاول و دو سال بعد از نبوت رخ داده است . و در آن از كتاب التذكرة آمده است كه اسراء در شب بيست و هفتم ماه رجب و در سال دوم هجرت ( حدود چهارده سال ) مىباشد ! به نظر مىرسد كه قول راجح در ميان روايات ، روايت راوندى از على عليه السّلام مىباشد . اينك ساير مرجّحات را نيز ببينيم .

--> ( 1 ) . الخرائج و الجرائح ، ج 1 ، ص 141 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 18 ، ص 379 . ( 3 ) . همان ، ص 381 . ( 4 ) . همان ، ص 302 .