الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

94

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

غنى و پيشرفته بودند و براى خود خطى داشتند كه خطّ « مسند » ناميده مىشد . آنچه كه دربارهء تمدن عرب گفته مىشود ؛ مربوط به همين اقوام در يمن مىباشد . ( 1 ) 3 - عدنانىها آنها فرزندان اسماعيل بن ابراهيم خليل هستند . چنان كه گفتيم حضرت ابراهيم مأمور شد كه اسماعيل را همراه مادرش هاجر به سرزمين مكه منتقل كند . پس ابراهيم آنها را از سرزمين فلسطين به سرزمين پست و بىآب و علفى كه مكه ناميده مىشد ؛ منتقل كرد و خداوند آب زمزم را برايشان جارى ساخت . كم‌كم اسماعيل بزرگ شد و در ميان قبيلهء جرهم كه با كسب اجازه از حضرت ابراهيم عليه السّلام در مكه ساكن شده بودند ؛ همسرى براى خويش انتخاب كرد . اسماعيل داراى نسل‌هاى فراوانى شد كه از جملهء آنها عدنانىها بوده‌اند كه داراى شاخه‌هاى زيادى شدند كه از جملهء آنها قبيلهء قريش در مكه و اطراف آن و ثقيف در طائف و قيس عيلان در نجد و عبد القين در بحرين و بنو حنيفه در يمامه و ضبّه و تميم در صحراى دهناء و عشاير بكر از شمال شرقى تا بحرين و يمامه كه تغلب هم همراه آنها بودند و أسد در شمال نجد و كنانة و هذيل در اطراف مكه زندگى مىكرده‌اند . مهم‌ترين عشيره‌هاى قريش عبارت بوده‌اند از : هاشم ، اميّه ، مخزوم ، تيم ، جمح ، سهم ، اسد ، نوفل ، زهره و عدى . ( 2 ) اخلاق اعراب در قبل از اسلام منظور از اخلاق همان آداب اجتماعى است كه در ميان قبايل اعراب قبل از اسلام رايج بوده است و به طور كلى مىتوانيم خصلت‌هاى پسنديده و عمومى عرب را در چند سطر بيان نماييم : عرب جاهليت - و به خصوص عرب‌هاى مستعرب كه بعدها عرب شده بودند و از نسل حضرت اسماعيل عليه السّلام به شمار مىرفتند - طبعا سخاوتمند بوده و مهمان‌هايشان را اكرام مىكردند و هيچ‌گاه به امانت‌ها ، اگر چه بسيار كم باشد ، خيانت نمىكردند و پيمان‌شكنى را گناهى نابخشودنى مىدانستند و در گفتارشان رك و صريح و داراى حافظه‌اى قوى بودند و در فن شعر و خطابه مهارت فوق العاده‌اى داشتند . آنها در شجاعت و جرأت ضرب المثل بودند و در اسب سوارى و تيراندازى مهارت بسيار داشتند و فرار كردن از جنگ را ننگ و عارى ابدى مىدانستند .