سوى مسجد خيف بانگى برآمد : « يا إِبْراهِيمُ قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ إِنَّ هذا لَهُوَ الْبَلاءُ الْمُبِينُ « 1 » » اى ابراهيم ! خوابت را به واقعيت رساندى ، ما بدين گونه نيكوكاران را پاداش مىدهيم به راستى اين آزمايشى آشكارا بود . ( 1 ) ابليس ( در ظاهر پيرمردى ) نزد مادر آن جوان رفت و گفت : پيرمردى را ديدم كه به همراهش جوانى بود و او را بر زمين خوابانده و چاقويى به دست گرفته بود تا او را سر ببرد ! مادر جوان گفت : دروغ مىگويى ؛ ابراهيم مهربان‌ترين مردم است و چگونه ممكن است كه پسرش را سر ببرد . ابليس گفت : به خداى آسمان و زمين و به خداى اين خانه قسم كه او را ديدم كه جوانش را بر زمين خوابانده و چاقو را به دستش گرفته بود . مادر اسماعيل گفت : چرا مىخواست اين كار را بكند ؟ ابليس گفت : او گمان كرده بود كه خداوند دستورى به او داده است و در قلب خودش به يقين رسيده بود كه خداوند در مورد فرزندش چنين دستورى را صادر كرده است . مادر گفت : در اين صورت مىبايست كه از دستور پروردگارش اطاعت مىكرد . هنگامى كه ابراهيم مناسك و اعمال حج را انجام داد به سرعت به سوى منى بازگشت . « 2 » ( 2 ) آنچه كه در خبر على بن ابراهيم قمّى از امام صادق عليه السّلام آمده است مبنى بر اين كه كعبه ، قبل از طوفان نوح به صورت گنبدى بوده است كه حضرت آدم عليه السّلام آن را در همين موضع بنا كرده بود ؛ پيش از آن در خطبهء معروف به قاصعه از امام على عليه السّلام آمده است : « آيا نمىبينيد كه خداى سبحان ، پيشينيان از آدم تا پسينيان از اين عالم را آزمود - به حرمت نهادن - سنگ‌هايى بىزيان و سود ، كه نبيند و نتواند شنود . پس خدا آن خانهء با حرمت خود را ساخت و براى فراهم آمدن و عبادت مردمانش پرداخت . پس آن خانه را در سنگلاخى نهاد كه از همهء سنگستان‌هاى زمين دشوارتر ، و ريگزارى كه رويش آن از همه كمتر . به درّه‌اى از ديگر درّه‌ها تنگ‌تر ، ميان كوه‌هايى سخت و ريگ‌هايى نرم و دشوار گذر ، و چشمه‌هايى كه آب آن كم و جدا از هم . شتر در آنجا فربه نشود و اسب و گاو و گوسفند علف نيابد . پس آدم و فرزندان او را فرمود تا روى بدان خانه نهند - و با حرمتش شمارند . پس خانه براى آنان جايگاهى گرديد

--> ( 1 ) . همان ، 104 - 106 . ( 2 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 224 - 226 .