( 1 ) خلاصهء اين حقيقت ، در قول خداوند متعال متجلّى است ، آنجا كه مىفرمايد : « يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ « 1 » » ؛ اى اهل كتاب به سخنى روى آوريد كه ميان ما و شما يكسان است . اين كه جز خدا را نپرستيم و چيزى را شريك قرار ندهيم و برخى ديگر را غير از خداوند يكتا به خدايى نگيرد . و يا مىفرمايد : « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ « 2 » » . اى مردم ! شما را از مرد و زنى آفريديم و شما را دسته‌ها و قبيله‌ها كرديم تا يكديگر را بشناسيد ولى گرامىترين شما نزد خداوند پرهيزگارترين شماست . و يا مىفرمايد : « أَنِّي لا أُضِيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ « 3 » » من كار هيچ كس را ، خواه زن باشد يا مرد تباه نخواهم كرد همه از يكديگريد . در توصيه‌اى كه در مورد تزويج مىنمايد ؛ مىفرمايد : « بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ « 4 » » همه از جنس يكديگريد ، پس كنيزان را با اجازهء صاحبانشان به ازدواج خود درآوريد . ( 2 ) جاهليت در نهج البلاغه بعد از بررسى آياتى از قرآن كريم در مورد جاهليّت ؛ چه خوب است كه به بعضى از مطالبى كه در نهج البلاغه دربارهء جاهليت آمده ، اشاره كنيم . آن حضرت در بياناتى فرموده است : « و انتم معشر العرب على شرّ دين و فى شرّ دار ، منيخون بين حجارة خشن و حيّات صمّ ، تشربون الكدر و تأكلون الجشب و تسفكون دماءكم و تقطعون ارحامكم ، الاصنام فيكم منصوبه و الآثام فيكم معصوبة « 5 » » ؛ و شما اى جماعت عرب ، بدترين آيين را داشتيد و در بدآب‌وهواترين منطقه زندگى مىكرديد . در ميان سنگلاخ‌هاى خشن و مارهاى سمى به سر مىبرديد و آب گنديده مىنوشيديد و غذاى نامطلوب مىخورديد . خون همديگر را مىريختيد و با ارحام قطع رابطه مىكرديد و در همه حال به بت‌پرستى و معصيت كارى مشغول بوديد .

--> ( 1 ) . آل عمران ( 3 ) ، 64 . ( 2 ) . حجرات ( 49 ) ، 13 . ( 3 ) . آل عمران ( 3 ) ، 195 . ( 4 ) . نساء ( 4 ) ، 25 و الميزان ، ج 4 ، ص 151 - 154 . ( 5 ) . نهج البلاغة ، خطبهء 91 .