الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
445
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) كلينى در « كافى » با سندى از سدير صيرفى كوفى از امام باقر عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : جابر بن عبد الله انصارى به من خبر داد كه وقتى مشركان در اطراف كعبه از كنار رسول الله صلّى اللّه عليه و آله عبور مىكردند ، سرشان را پايين مىانداختند و صورتشان را با لباسشان مىپوشاندند تا رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آنها را نبيند ، براى همين خداوند فرمود : « أَلا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ » ؛ آنان كه سينه خم مىكنند تا خود را از او پنهان دارند . اين را عياشى روايت كرده و طبرسى هم در « مجمع البيان » از او نقل كرده است و بحرانى در البرهان و فيض كاشانى در الصافى « 1 » آن را نقل كردهاند و سيوطى آن را با سندى از ابى زرّين روايت مىكند كه گفت : آنها پشتشان را خم مىكردند و با لباسشان صورتشان را مىپوشاندند . « 2 » و در اين سوره آمده است : « فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّما أَنْتَ نَذِيرٌ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ » « 3 » ؛ مبادا از بيم آن كه بگويند « چرا گنجى بر او نازل نمىشود و يا فرشتهاى همراه او نيامده است » بخشى از آنچه را كه به تو وحى شده فروگذارى و دل تنگ شوى ، تو فقط هشداردهندهاى و خدا مراقب هر چيزى است . ( 2 ) طبرسى از ابن عباس روايت مىكند كه رؤساى مكه نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آمدند و گفتند : اى محمد ! اگر تو رسول خدا هستى ، پس كوههاى مكه را به طلا تبديل كن يا فرشتگان را بياور كه بر نبوت تو گواهى دهند ! پس خداوند اين آيه را نازل كرد : « فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا . . . » « 4 » ؛ مبادا از بيم آن كه بگويند « چرا گنجى بر او نازل نمىشود و يا فرشتهاى همراه او نيامده است » بخشى از آنچه را كه به تو وحى شده فروگذارى و دل تنگ شوى . سپس مىفرمايد : « أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ » « 5 » ؛ يا مىگويند : « اين قرآن را از خود بافته و به خدا نسبت داده است » بگو : « اگر راست مىگوييد شما هم ده سورهء به هم بافته مانند آن بياوريد و غير از خدا هر كه را بخواهيد مىتوانيد به يارى بطلبيد .
--> ( 1 ) . تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 139 و مجمع البيان ، ج 5 ، ص 215 و برهان ، ج 2 ، ص 206 و صافى ، ج 1 ، ص 777 . ( 2 ) . الدر المنثور ، ج 3 ، ص 320 ، سوره هود . ( 3 ) . هود ( 11 ) ، 12 . ( 4 ) . مجمع البيان ، ج 5 ، ص 221 . ( 5 ) . هود ( 11 ) ، 13 .