الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
411
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
پس او را به مسجد آورد و بنى هاشم نيز به دنبال او حركت مىكردند . در كنار حجر اسماعيل ابو طالب شمشيرش را درآورد و آنگاه به بنى هاشم گفت : اى بنى هاشم ، آنچه كه با خود داريد ، آشكار سازيد ! سپس رو به قريشيان كرد و گفت : به خدا قسم كه اگر او را نمىيافتم ، در يك چشم به هم زدن ، همهء شما را از بين مىبردم ! پس قريشيان گفتند : تو ما را به خطر بزرگى انداخته بودى . « 1 » ( 1 ) سورهء بيست و چهارم : عبس « عَبَسَ وَ تَوَلَّى أَنْ جاءَهُ الْأَعْمى وَ ما يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكَّى أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرى أَمَّا مَنِ اسْتَغْنى فَأَنْتَ لَهُ تَصَدَّى وَ ما عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّى وَ أَمَّا مَنْ جاءَكَ يَسْعى وَ هُوَ يَخْشى فَأَنْتَ عَنْهُ تَلَهَّى كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ » « 2 » ؛ چهره در هم كشيد و روى برتافت . از اين كه نابينايى به سراغش آمده بود . تو چه مىدانى ، شايد پارسايى باشد ، يا پند گيرد و آن پند به حال او مفيد افتد . اما آن كسى كه بىنياز و غنى است ، تو به او روى مىآورى در حالى كه اگر خود را منزه نكند تو در قبالش وظيفهاى ندارى . اما از آن كه شتابان به سراغ تو مىآيد و از خدا مىترسد غافلى ، هرگز چنين مكن اين تذكر و يادآورى است ، هر كس بخواهد از آن پند گيرد . ( 2 ) طبرسى در مجمع البيان از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه فرمود : « اين سوره در مورد مردى از بنى اميه نازل شد كه نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله بود و در همين حال ابن امّ مكتوم نزد آن حضرت آمد . آن مرد از ديدن امّ مكتوم چهره در هم كشيد و از او روى برگردانيد و براى اين كه با لباسهاى كهنهام مكتوم برخورد نكند ، خودش را جمع و جور كرد . براى همين خداوند اين حكايت را نقل كرد و آن مرد را مورد انتقاد و ملامت قرار داد . » لكن او بعد از اين ، خبر ديگرى را از آن امام عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : « وقتى رسول الله صلّى اللّه عليه و آله عبد الله بن ام مكتوم را ديد ، فرمود : « خوش آمدى ، خوش آمدى ، به خدا قسم كه ديگر خدا هيچگاه مرا به خاطر قبول تو مورد عتاب و گله قرار نمىدهد . » و آن قدر لطف و مرحمت به او كرد تا جايى كه او از نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله خواست كه اين قدر لطف و محبت در حق او روا ندارد . »
--> ( 1 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 18 . ( 2 ) . عبس ( 80 ) ، 1 - 12 .