الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

405

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

آنجا آمد و نگاهى هم به او انداخت و اين در حالى بود كه رسالتش آشكار شده بود . سپس با هم صحبت كردند و رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آياتى برايش قرائت كرد و پس از مدتى بلند شد و رفت . عثمان مىگويد كه من هم پشت‌سرش خارج شدم تا به او رسيدم و اسلام آوردم . « 1 » ( 1 ) خبر ابن اسحاق متضمن اين است كه ابو بكر قبل از عثمان مسلمان شده است ، چنان كه او را از كسانى شمرده است كه بعد از على عليه السّلام و خديجه و زيد بن حارثه اسلام آورده است . بعد از عثمان ، زبير بن عوّام و عبد الرحمن بن عوف زهرى و سعد بن ابى وقّاص زهرى و طلحة بن عبيد الله تيمى اسلام آوردند و آنها به درخواست ابو بكر نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آمدند و مسلمان شدند و نماز خواندند . ( 2 ) از آن جايى كه در عبارت ابن اسحاق آمده است كه آنها به درخواست ابو بكر نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آمدند و مسلمان شدند و ابن اسحاق تصريح نكرده است كه آنها به دعوت ابى بكر اسلام آوردند ، لذا ابن هشام كلمهء « به دعوت ابو بكر » را به سخن ابن اسحاق اضافه كرده است ؛ اما سپس گفته است : كلمهء « به دعوت ابو بكر » از غير ابن اسحاق است . « 2 » و اين از امانتدارىاش مىباشد . اما اين اجتهاد خود ابن هشام است و دليلى بر سخن خويش ندارد ، بلكه ظاهر سخن ابن اسحاق اين است كه آنها درخواست ابو بكر را قبول كردند كه نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله بيايند و آنها به دست خود رسول الله صلّى اللّه عليه و آله اسلام آوردند . پس عبارت دلالت نمىكند كه آنها به دعوت ابو بكر اسلام آوردند ، بلكه دلالت أظهر آن اين است كه آنها فقط به درخواست ابو بكر پاسخ مثبت دادند و نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آمدند . ( 3 ) چنان كه ابن عبد البرّ در الاستيعاب گفته است ، عثمان به دعوت ابو بكر اسلام نياورده است ، بلكه به دعوت رسول الله صلّى اللّه عليه و آله مسلمان شده است . همچنين مقدسى در البدء و التاريخ روايتى را نقل مىكند كه مفاد آن اين است كه طلحه خودش نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله رفت و اسلام آورد و گفته‌اند كه او در بصراى شام بود كه از راهبى شنيد كه پيامبرى در آن ماه مبعوث خواهد شد كه اسمش « احمد » است . هنگامى كه او وارد مكه شد ، شنيد كه مردم مىگويند : محمد بن عبد الله ادعاى نبوّت كرده است . پس او نزد ابو بكر آمد و از او در اين باره سؤال كرد و او هم جوابش را داد و سپس او را نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آورد و او هم اسلام آورد . « 3 »

--> ( 1 ) . الاستيعاب ، ج 4 ، ص 255 . ( 2 ) . سيرهء ابن هشام ، ص 266 - 269 . ( 3 ) . البدء و التاريخ ، ج 5 ، ص 82 و البداية و النهاية ، ج 3 ، ص 29 و مستدرك حاكم ، ج 3 ، ص 369 .