( 1 ) البته راوى خبر سابق ، يعنى يحيى بن شبل را در كتاب‌هاى رجالى نيافتم . عجيب اين است كه إربلى دو خبر سابق و غير آن را اين گونه نقل كرده است : « و از كتاب الذرية الطاهرة تأليف دولابى نقل مىكنم . . . » و لكن او در ابتداى اين خبر سند آن را حذف كرده و گفته است : « و گفته شده است . . . » و اشاره‌اى به اين نكرده است كه اين خبر را از ابو جعفر امام باقر عليه السّلام نقل مىكند و شايد كه او متوجه اين مطلب نشده است . « 1 » در هر حال اين دو خبر از عامه نقل شده است و با آنچه كه كلينى با سندى صحيح از امام باقر عليه السّلام نقل كرده است ، در تعارض مىباشد . ( 2 ) اما طبرى امامى در دلائل الامامه با سند خود از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه آن حضرت فرمود : « فاطمه عليه السّلام در بيستم جمادى الآخرة چهل و پنجمين سال ميلاد نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله به دنيا آمد و هشت سال در مكّه اقامت كرد . » « 2 » ( 3 ) يعقوبى مىنويسد : « و بعد از اسلام ، عبد اللّه كه به خاطر ولادت در اسلام طيب و طاهر ناميده مىشد - و فاطمه به دنيا آمدند » « 3 » . مسعودى هم مثل همين قول را گفته است . « 4 » ( 4 ) همچنين ابن عبد البر در الاستيعاب در شرح زندگانى خديجه گفته است : طيب بعد از مبعث متولد شد و بعد از او ام كلثوم و سپس فاطمه به دنيا آمدند . ( 5 ) لكن شيخ مفيد نوشته است : « ميلاد حضرت فاطمه زهرا در سال دوم مبعث بوده است » « 5 » و شاگردش شيخ طوسى هم از او پيروى كرده و در المصباح گفته است . « آن حضرت بنابر بعضى روايات در بيستم جمادى الآخرة سال دوم بعثت به دنيا آمد . » سپس گفته است : « و در روايت ديگرى آمده است كه ميلاد آن حضرت در سال پنجم بعثت بوده است » . سپس گفته است : « عامه مىگويند كه ميلاد آن حضرت پنج سال قبل از بعثت بوده است . » « 6 » ( 6 ) قديمىترين نصّى كه از عامّه در مورد اين مطلب در دسترس ما مىباشد ، همان چيزى است كه ابن حمّاد دولابى « حنفى » در كتابش الذرية الطاهرة آورده و اصفهانى ( ت 356 ه ) آن را در مقاتل الطالبيين « 7 » نقل كرده است و سبط ابن جوزى در تذكرة الخواص گفته است : « و امّا

--> ( 1 ) . كشف الغمة ، ج 2 ، ص 128 - 129 . ( 2 ) . دلائل الامامة ، ص 10 . ( 3 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 20 . ( 4 ) . مروج الذهب ، ص 2 ، ص 291 . ( 5 ) . بحار الانوار ، ج 43 ، ص 9 به نقل از اقبال به نقل از حدائق الرياض شيخ مفيد ، ج 3 ، ص 262 . ( 6 ) . مصباح شيخ طوسى ، ص 554 . ( 7 ) . مقاتل الطالبيين ، ص 30 .