الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

219

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

متوجه فوت برادرش شد . سپس واقدى مىگويد : آنچه كه براى ما ثابت شده اين است كه عبد الله بن عبد المطلب به همراه كاروانى از قريش از شام برمىگشت و در مدينه منزل كرد در حالى كه عبد الله مريض بود . او در نزد اقوامش ماند و پس از مدتى وفات كرد و در خانهء كوچكى كه متعلق به نابغه بود به خاك سپرده شد و در اين باره اصحاب ما اختلافى ندارند . « 1 » ( 1 ) شايد يعقوبى با ادعاى اجماع مىخواهد كه عدم اختلاف در وفات عبد الله پس از تولد فرزندش را اثبات كند ، به خصوص كه چنين خبرى را از امام صادق عليه السّلام در مقابل خويش مىبيند و بر خود لازم مىداند كه از قول امام صادق عليه السّلام دفاع كند ، اگر چه با ادعاى اجماع بر عدم خلاف در اين مطلب باشد . ( 2 ) كلينى هم با يعقوبى در اين امر موافق است بدون اين كه آن را به امام صادق عليه السّلام نسبت دهد و مىگويد : پدرش عبد الله در مدينه در ميان دايىهايى خويش فوت كرد ، در حالى كه محمد صلّى اللّه عليه و آله دوماهه بود . « 2 » او روايت يعقوبى را به خاطر مرسله بودنش ذكر نكرده يا از آن مطّلع نشده است . ( 3 ) اما مسعودى عقيدهء ابن اسحاق و واقدى را پذيرفته و گفته است : پدرش در شام به سر مىبرد كه مريض شد و به سوى مدينه آمد و در آنجا فوت كرد و در اين هنگام مادر رسول اللّه به وى حامله بود . سپس مىگويد : بعضى گفته‌اند كه عبد الله يك ماه بعد از ولادت نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله وفات كرده است و بعضى ديگر گفته كه او دو سال بعد از ولادت فرزندش وفات كرده است . « 3 » ( 4 ) مرحوم مجلسى از كتاب المنتقى فى مولد المصطفى تأليف كازرونى كه از عامه است ، نقل مىكند : عبد الله به همراه كاروانى تجارتى از قريش به سوى شام حركت كرد ، آنها پس از آن كه از تجارت خويش فارغ شدند ، مراجعت كردند و در مسير خويش از مدينه گذشتند . در آن هنگام عبد الله مريض بود و به رفقايش گفت : من چند روزى نزد دايىهايم ، بنى عدىّ بن نجار مىمانم . كاروان به سوى مكه حركت كرد و هنگامى كه عبد المطلب از آنها در مورد عبد الله سؤال كرد ، گفتند : چون مريض بوده است ، او را نزد دايىهايش در مدينه گذاشته‌ايم . عبد المطلب فرزند بزرگش حارث را به مدينه فرستاد و او پس از آن كه به مدينه رسيد ، متوجه

--> ( 1 ) . تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 165 و 246 و در ص 165 مىگويد : امّا هشام كلبى گفته است : عبد الله پس از آن كه رسول الله 28 ماهه شد ، درگذشت . قابل ذكر است كه خانه‌اى كه پدر نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله در آن به خاك سپرده شد تا سال 1390 ه برپا بود و سپس در هنگام توسعه مسجد النبى صلّى اللّه عليه و آله منهدم شد و اثرى از آن باقى نماند . ( 2 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 439 . ( 3 ) . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 274 .