با اين اقدام درست امير المؤمنين عليه السّلام و با اظهار علاقهء مسلمانان به احاديث پيامبرشان ، افرادى در ميان مسلمانان ظاهر شدند كه حامل احاديث بودند و از علما و فقها به شمار مىرفتند اما از آنجا كه ممنوعيت نوشتن احاديث به صورت رسمى از سوى خلفاى بعد از حضرت على و فرزندش امام حسن عليها السّلام تا زمان عمر بن عبد العزيز ادامه يافت در اين مدت حاملان فقه فقط محدّث و بازگو كنندهء روايات بودند و چيزى را در فقه يا حديث تدوين نكردند امّا به نوشتن نكاتى از سيرهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اقدام نمودند . ممنوعيت نقل و كتابت حديث نزديك به صد سال طول كشيد و اين يكى از بزرگترين خسارت‌ها براى تاريخ صدر اسلام است كه هرگز جبران نخواهد شد . ( 1 ) اصول سيرهء نبوىّ و تكامل آن در قرنهاى اول و دوم شكى نيست كه اقوال و اعمال پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله اهميت بسيار زيادى در زمان حيات و به خصوص بعد از وفاتش داشته است و اين اهميّت باعث عنايت ويژه به تدوين سيره و احاديث وارد شده از سوى آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله گرديده است . در اين زمينه عده‌اى تنها به تدوين سيرهء پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله پرداختند و عده‌اى حوادث ديگر را هم نقل كردند كه مورّخ به معناى عام هستند . ( 2 ) اولين نويسندگان سيرهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در زمينهء نوشتن سيرهء پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىتوان از افراد ذيل به عنوان اولين نويسندگان سيرهء آن حضرت نام برد : 1 . اولين كسى كه مطالبى را در سيره تصنيف كرد ، عروة بن زبير بن عوّام ( متوفاى 92 ه . ق ) بود . 2 . ابن سعد در كتاب « الطبقات » مطلبى را ذكر كرده كه از آن چنين به دست مىآيد كه اولين كسى كه در سيره متخصص شد ، أبان بن عثمان بن عفّان ( م 105 ه ق ) بوده و مطالبى از سيره را مغيرة بن عبد الرحمن از او نقل كرده است . 3 . وهب بن منبّه يمنى ( م 110 ه ) كه به جمع‌آورى اخبار سيره و ايراد آنها پرداخته است . 4 . عاصم بن عمر بن قتاده ( م 120 ه ) كه ابن اسحاق قسمتى از اخبار سيره‌اش را از او نقل