الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
192
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
جايش درآوردند و آن را بر پشت شترى بار كردند ؛ ولى شتر نتوانست كه آن را حمل كند ؛ لذا آن را در گوشهاى دفن كردند و از مكه خارج شدند و در اين حال زنى از قبيلهء خزاعه جريان دفن سنگ را ديده بود . ( 1 ) پس از آن كه إياد از آنجا دور شد و مردم قضيه را فهميدند ؛ اين امر براى مضرىها بسيار گران تمام شد و قريشىها آن را حادثهء بسيار بزرگى دانستند . در اين حال زن خزاعى به سران قبيلهاش گفت : با قريشىها و ساير مضرىها شرط كنيد كه پردهدارى كعبه را به شما واگذار كنند تا جاى دفن حجر الاسود را به شما نشان دهم . آنها هم بر طبق قولش عمل كردند و پس از آن كه حجر الاسود را پيدا كردند . پردهدارىاش را به خزاعه واگذار كردند . « 1 » در كنار آن ، خزاعه سرپرستى بيت را بر عهده گرفت و اوّلين كسى كه به اين مقام برگزيده شد « 2 » ؛ عمرو بن لحىّ بن قمعة بن الياس بود . او از مضرىهايى بود كه به خزاعهها نسبت داده مىشد و او اولين كسى بود كه دين ابراهيم عليه السّلام را تغيير داد . « 3 » ( 2 ) مدركه بن الياس فرزندانى داشت كه عبارت بودند از : هذيل ، خزيمه ، غالب ، حارثة . اينها به بنى سعد بن هذيل نسبت داده مىشدند و به تعبير يعقوبى ، افرادى فصيح و شاعر و جنگجو و مهاجم بودند . امّا حارثة بن مدركه در همان كودكى از دنيا رفت و نسلى از او نماند . بنى غالب هم به بنى خزيمة نسبت داده مىشدند ؛ زيرا وى داراى فضل و رياست بود و حتى يكى از حاكمان عرب به شمار مىرفت . ( 3 ) خزيمه بن مدركه داراى فرزندانى به نامهاى أسد ، هون و كنانه شد و فرزندان أسد به يمن مهاجرت كردند كه عبارت بودند از : دودان ، كاهل ، عمرو ، هند ، صعب و تغلب . در اين ميان فرزندان دودان زياد بودند و از قبايل بنى اسد به وجود آمدند كه عبارت بودند از : قعين ، فقعس ، منقذ ، ديّان ، والبة ، لاحق ، حرثان ، رئاب و بنى صيداء . فرزندانش در يمن منتشر شدند و از جمله قبايل آنها عبارت بودند از : جذام ، لخم ، عاملة و بنى عمرو بن أسد . قبايلى كه از تهامه تا قصرهاى حيره منتشر بودند ، عبارت بودند از : خورنق ، سدير و بارقد . كندىها در يمن جنگى داشتند و از طرفى با طىّ در عراق هم پيمان بودند ؛ ولى بعدها با هم به جنگ پرداختند و از همديگر اسير گرفتند و سپس زنان اسير را ردّ كردند .
--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 238 . ( 2 ) . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 29 . ( 3 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 238 و اسم او در مروج الذهب مسعودى ، ج 2 ، ص 29 ، عمرو بن لحىّ بن عامر ثبت شده است .