الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
190
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
يمامه و تهامه جمعى از فرزندان معد بن عدنان زندگى مىكردند . پس از مدتى قبيلهء مذحج به آنها حمله كرد و در محلّى به نام سلّان با هم جنگيدند و بنى ربيعة بن معدّ بن عدنان پيروز شدند و مذحجىها شكست خوردند و آن روز « يوم السلّان » ناميده شد . ( 1 ) همچنين بنى كنده كه از يمنىها بودند به جنگ با بنى ربيعه برخاستند و رياست كنده را سلمة بن الحارث كندى بر عهده داشت و براى تدارك اين حمله از بعضى از پادشاهان همپيمانش كمك گرفته بود . آنها در محلّى به نام خزار با هم برخورد كردند و در اين جنگ اتحاد كنده از هم پاشيده شد و افرادش پراكنده شدند و براى همين سلمة با بنى ربيعه صلح كرد و آن روز « يوم خزار » ناميده شد . ( 2 ) سپس سلمه با برادرش شرحبيل و ساير بنى ربيعه از سلمة حمايت مىكردند . در اين جنگ شرحبيل كشته شد و آن روز « يوم الكلاب » ؛ روز سگها ناميده شد . ( 3 ) از جمله عشاير ربيعه ، بنو شيبان و بنى تغلب بودند و جسّاس بن مرّة شيبانى ، كليب بن ربيعهء تغلبى را به قتل رسانده بود و همين باعث شده بود كه مدت چهل سال در ميان بنى شيبان و بنى تغلب آتش جنگ شعلهور باشد و به « جنگ بسوس » مشهور شده بود . ( 4 ) بنى شيبان و بنى عجل از بنى بكر بن وائل كه از عشاير ربيعه به شمار مىرفتند در دفاع از هانئ بن مسعود شيبانى در مقابل لشكر كسرى ( خسرو ) شركت كردند و لشكر كسرى ( خسرو ) را كه به وسيلهء بنى معد بن عدنان و قحطان حمايت مىشد ، إياس بن قبيصهء طائى هم به همراه آنان بود ؛ در منطقهء ذى قار شكست دادند . اين پيروزى ، اوّلين غلبهء عربها بر فارسيان به شمار مىرفت و به « يوم ذى قار » مشهور شد . ( 5 ) إياد بن نزار بن معدّ بن عدنان ، به يمامه رفت و داراى اولاد فراوانى شد كه قبائل به آنها نسبت داده مىشدند . سپس عدهاى از آنها به حيره رفتند و در مناطق خورنق و سدير و بارق ساكن شدند و كسرى ( خسرو ) آنها را از آن مناطق كوچ داد و به تكريت فرستاد . - شهرى قديمى در كنارهء دجله كه از سرزمينهاى موصل بوده است - و سپس آنها را از تكريت هم اخراج كرد و آنها را به سرزمين روم فرستاد و آنها در آنكارا كه تحت سيطرهء رومىها بود ، منزل كردند و گروههاى قبايلشان از نزار و مالك و يقدم و حذاقة تشكيل شده بود . ( 6 ) از فرزندان نزار بن معدّ ؛ مضر بن نزار به رياست فرزندان و برادران و اقوامش رسيد و شخصى كريم و حكيم به شمار مىرفت و داراى دو فرزند به نامهاى الياس بن مضر و عيلان بن