الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
16
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
ماندگار موسوعة التاريخ الاسلامى را به جامعه علمى اسلام و به خصوص جامعه تشيع تقديم كرده است . استاد در سال 1327 هجرى شمسى در نجف اشرف و در كانون علم و تقوى ديده به جهان گشود و از همان كودكى به تحصيل درسهاى حوزوى همت گماشت . هوش سرشار و قدرت حافظهء عجيب و تاريخى وى باعث شد كه در كنار درسهاى حوزوى به مطالعهء تاريخ علاقهمند شود و از همان اوايل منابع تاريخى را مورد مطالعه و پژوهش قرار دهد . ايشان در سال 1351 شمسى به جرم ايرانى بودن ، توسط رژيم بعث از نجف اشرف اخراج گرديد . پس از آن در قم رحل اقامت افكند تا تلاشهاى علمى خود را استمرار بخشد . وى در طول سالهاى متمادى در كنار تدريس و تحصيل ، كتابهاى زيادى را در موضوعات فقهى ، اصولى و عقيدتى ترجمه و يا تأليف نموده است كه كتابهاى : وقعة الطف و موسوعة التاريخ الاسلامى مربوط به رشتهء تاريخ مىباشد : « وقعة الطف لأبى مخنف » ، اولين گزارش مستند از وقايع عاشورا است كه در برخى موارد تنها يك واسطه در نقل اخبار آن وجود دارد و استاد تمامى اسناد اين كتاب مهم را جمعآورى و تحقيق نموده و انتشارات جامعهء مدرسين حوزهء علميهء قم آن را به چاپ رسانده است . اين كتاب يك بار با عنوان : اولين تاريخ كربلا توسط آقاى على كرمى و بار ديگر با عنوان : نخستين گزارش مستند از نهضت عاشورا ، توسط آقاى جواد سليمانى به فارسى ترجمه شده است . و امّا « موسوعة التاريخ الاسلامى » ، مهمترين اثر تاريخى استاد مىباشد كه تاكنون سه جلد از آن به وسيلهء انتشارات مجمع الفكر الاسلامى به چاپ رسيده است . اين كتاب ، حاصل مطالعه و پژوهش بيست سالهاى است كه ويژگىهاى ذيل را دارا مىباشد : 1 . داراى مقدمهاى عالمانه در مورد شيوهء استفاده از متون تاريخى مىباشد كه مطالعه آن براى پژوهشگر تاريخ ضرورى است . 2 . با استفاده از منابع دست اول به نگارش در آمده و در اين راه تا حد امكان به منابع شيعى استناد شده است .