( 1 ) لخمىها در اين منطقه ، شهرها و روستاها و قلعه‌هايى ساختند كه مهم‌ترين آنها حيره بود كه نزديك كوفه و در حاشيهء صحراى حجاز بنا شده بود . لفظ حيره تحريف‌شدهء كلمهء سريانى « حرتا » و به معناى گنبد و حرم يا لشكرگاه و خيمه‌گاه مىباشد . « 1 » از طرف ديگر آب و هواى مناسب و زمين حاصل‌خيز اين منطقه باعث شد كه آبادانى و تمدنى در آن به وجود بيايد و از مظاهر تمدن آنها اين است كه با خط و نگارش آشنا شدند و اين هنر از آنها به عرب‌هاى حجاز منتقل شد . « 2 » ( 2 ) دربارهء تاريخ منقول آنها هم به آنچه كه يعقوبى و مسعودى نقل كرده‌اند ؛ اكتفا مىكنيم و در صورت لزوم مطالبى را متذكر مىشويم : يعقوبى از اهل علم روايت مىكند كه گفتند : هنگامى كه اهل يمن متفرق شدند ، مالك بن فهم بن غنم بن دوس حركت كرد تا در زمان پادشاهى طوائف ( فارس‌ها ) به عراق رسيد و در آنجا ساكن شد . در اين هنگام اقوامى از عرب‌هاى معدّ و غيره در آنجا زندگى مىكردند و فارس‌ها او را به مدت بيست سال بر آنها حاكم كردند . ( 3 ) در اين هنگام جذيمة الأبرش ( التّنوخى ) راه كهانت را در پيش گرفت و دو بت ساخت و آنها را « الضيزنان » ناميد و با آنها عده‌اى از عرب‌ها را فريفت و آنها را به عراق آورد . او از سرزمين بصره به منطقهء جزيره ( موصل ) كوچ كرد تا اين كه در ناحيهء كنارهء فرات ، در نزديكى شهر انبار كه بدان « بقه » مىگفتند ؛ ساكن شد . در آن زمان زنى به نام زبّاء « 3 » در آن منطقه حكمرانى مىكرد و هنگامى كه جذيمة به سرزمين أنبار رسيد و هواداران و طرفدارانى پيدا كرد به آنها گفت : من تصميم گرفته‌ام كه كسى را به سوى زبّاء ( زنّوبيا ) بفرستم و با او ازدواج كرده و سرزمين او را به سرزمينم ضميمه كنم ! ( 4 ) در اين ميان غلامى كه قصير نام داشت ؛ گفت : اگر زباء ( زنّوبيا ) مىخواست ازدواج كند تا به حال افرادى پيش از تو با وى ازدواج كرده بودند ! امّا جذيمه نامه‌اى را به سويش فرستاد و

--> ( 1 ) . العصر الجاهلى ، ص 44 . ( 2 ) . فتوح البلدان ، ص 457 . ( 3 ) . زباء تحريف‌شدهء كلمهء زنّوبيا مىباشد . وى از جانب رومىها بر انباط شام حكومت مىكرد ؛ ولى راه طغيان و سرپيچى از دستورهاى آنها را در پيش گرفت و آنها هم به جنگ با وى پرداختند تا در سال 273 م . بر وى غلبه كردند « العصر الجاهلى ، ص 32 » .