إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْماءٌ سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ . [ 1 ] و بطن و ظاهر آن ، آن است كه اين آيهء مباركه در سورهء و النّجم است و قبل از آن اين آيات است أَ فَرَأَيْتُمُ اللَّاتَ وَ الْعُزَّى . وَ مَناةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرى . أَ لَكُمُ الذَّكَرُ وَ لَهُ الْأُنْثى . تِلْكَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِيزى . إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْماءٌ . . . ( الآية ) . [ 2 ] و حاصلش آن كه مشركين سه بتى داشتند براى هر كدام اسمى گذاشته بودند ، يكى را « لات » و ديگرى را « عزّى » و سيّمى را « منات » . و اطلاق اين نام‌ها بر آن‌ها به اعتبار آن كه لات مستحقّ آن است كه نزد او مقيم شوند براى عبادت ، و عزّى آن كه او را معزّز و مكرّم دارند ، و منات سزاوار آن كه نزد او خون قربانى بريزند ، حقّ تعالى مىفرمايد : نيست اين بت‌ها كه شما ايشان را خداى خود قرار داده‌ايد مگر اسم‌هايى چند بىمسمّى كه نام نهاده‌ايد آن‌ها را شما ، و پدران شما نفرستاده است خداى تعالى به صدق آن‌ها هيچ برهانى . و تتمّهء اين آيه اين است : إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى . [ 3 ] يعنى : پيروى نمىكنند مشركين مگر گمان را و مگر آنچه را كه خواهش مىكنند نفس‌هاى ايشان و به تحقيق كه آمده است ايشان را از جانب پروردگارشان آنچه سبب هدايت ايشان است . ظاهر آيه معلوم شد در بت‌هاى ظاهره است ، و امّا باطن آيه پس در خلفاى جور و سه بت بزرگ است كه براى آن‌ها اسم‌هاى بىمسمّى و نام‌هاى بىوجه گذاشتند مثلا « امير المؤمنين » كه لقب آسمانى حضرت شاه ولايت بود به جايى ديگر تحويل دادند و هكذا .

--> [ 1 ] سورهء نجم ، آيهء 23 . [ 2 ] سورهء نجم ، آيات 19 - 22 . [ 3 ] سورهء نجم ، آيهء 23 .