عبور از قتلگاه سيد محمد بن ابى طالب مىنويسد : آنگاه عمر سعد فرمان حركت داد و دختران حسين ( ع ) و خواهرانش و على بن الحسين ( ع ) و فرزندانشان را با خود برد . آنان با سر برهنه و غارت شده و چشم گريان مانند اسيران راه مىرفتند ! گفتند : به حق خداوند ! كه اگر ما را بكشيد با شما حركت نمىكنيم ، مگر اينكه ما را بر قتلگاه حسين ( ع ) عبور دهيد ! عمر سعد فرمان داد آنها را از قتلگاه عبور دهند تا برادران و فرزندانشان را ببينند و با آنها وداع كنند . آنان را به ميدان نبرد بردند . چون چشم آنها به كشتگان افتاد فرياد برآوردند و سيلى به صورت زدند . « 1 » ابن اثير مىنويسد : آنان را از كنار كشتهء حسين و يارانش عبور دادند . زنان شيون كردند و سيلى به‌صورت زدند . خواهرش زينب فرياد زد : يا محمدا ! سلام فرشتگان آسمان بر تو باد ! اين حسين است كه با بدن پاره پاره ، عريان و آغشته به خون افتاده است . دخترانت اسيرند و فرزندانت كشته شده‌اند و باد بر آنها مىوزد ، آنگاه دوست و دشمن همه گريه كردند . « 2 » اسفراينى گويد : « عمر سعد فرمان داد زنان را با زور از پيكر حسين ( ع ) جدا كردند و با سر و روى باز در ميان دشمنان ، بر شتران بى جهاز نشاندند ؛ و با داشتن بدترين غمها و مصايب مانند اسيران روم حركت دادند » . « 3 » اما برخى مورخان نوشته‌اند كه آنان زنان را با زور به قتلگاه شهيدان آوردند و از كنارشان عبور دادند ، نه اينكه آنها خود تقاضا يا اصرارى كرده باشند ! عبدالله بن ادريس به نقل از پدرش گويد : آنان زنان را با زور آوردند و از كنار كشتگان خاندان رسول عبور دادند . هنگامى كه ام‌كلثوم ديد كه برادرش حسين ( ع ) بر زمين افتاده

--> ( 1 ) . تسلية المجالس و زينة المجالس ، ج 2 ، ص 332 . ( 2 ) . الكامل فى التاريخ ، ج 3 ، ص 296 . ( 3 ) . نور العين فى مشهد الحسين ( ع ) ، ص 47 .