مجموعة مؤلفين ( مترجم : عبد الحسين بينش )

80

مع الركب الحسيني ( با كاروان حسينى ) ( فارسي )

قتل رشيد هجرى از ديگر رجال و بزرگان شيعه كه در اين دوران كشته شد رُشيد هجرى بود . « 1 » « كشّى » به سندى از ابى حيان بجلى به نقل از قنوا ، دختر رشيد هجرى ( رض ) گويد : « ابو حيان گويد : به او گفتم بگو كه از پدرت چه شنيده‌اى ؟ گفت : شنيدم كه پدرم مىگفت : اميرالمؤمنين صلوات اللّه عليه به من خبر داد و فرمود :

--> ( 1 ) - آيت‌اللّه خويى گويد : او از كسانى است كه بر سر محبّت على ( ع ) كشته شد . او را ابن زياد كشت ؛ و در بلندى منزلت و نزديكى او به اميرالمؤمنين ( ع ) ترديدى نيست . او از كسانى است كه موافق و مخالف درباره‌اش وحدت نظر دارند . و همين در اثبات عظمت وى بس است . . . » . ( معجم رجال الحديث ، ج 7 ، ص 191 ، شمارهء 4589 ) . « اميرالمؤمنين او را رشيد البلايا ( رشد يافته در گرفتارىها ) مىناميد ؛ و به او علم بلايا و منايا را آموخته بود . به طورى كه او هرگاه به كسى مىرسيد مىگفت : فلانى تو به فلان مرگ خواهى مرد و تو اى فلانى به مرگ فلان و فلان كشته خواهى شد ، و همان گونه نيز مىشد . اميرالمؤمنين مىفرمود : تو رشيد البلايا هستى ، يعنى بدين‌گونه كشته خواهىشد و همان شد كه اميرالمؤمنين ( ع ) فرمود . » ( اختيار معرفةالرجال ، ج 1 ، ص 291 ، شمارهء 131 ) و در امالى طوسى ( 165 - 166 ، شمارهء 276 / 28 ) آمده است : « اميرالمؤمنين ( ع ) او را رشيد المبتلى مىناميد . » او در طاعت و عبادت بسيار كوشا بود . تا آنجا كه از دخترش ، قنوا ، نقل شده است : « به پدرم گفتم : خيلى زياد تلاش مىكنى ! گفت : دختركم ، پس از ما گروهى مىآيند كه بصيرتشان در دين از تلاش پيشينيانشان بهتر است . » ( البحار ، ج 42 ، ص 123 ، باب 122 ، شمارهء 6 ) . يك نكته مهم : ممكن است اين پرسش به ذهن خوانندهء گرامى خطور كند كه اگر رشيد هجرى به دست عبيداللّه كشته شد ، آيا او را قبل از كشتن امام حسين ( ع ) كشت يا پس از آن ! اما پاسخ : تا آنجا كه ما در منابع تاريخى جست‌وجو كرده‌ايم ، هيچ كدام از آنها دربارهء روز قتل و يا دربارهء اين كه پيش از امام يا پس از آن حضرت كشته شد چيزى ننوشته است . ولى به احتمال زياد ، او در روزهاى نخست حكومت عبيداللّه زياد بر كوفه به قتل رسيد . زيرا كه نخستين روزهاى حكومت و ولايت وى با قتل بزرگان شيعه و ياران على ، حسن و حسين ( ع ) همراه بود . شايد هم در نخستين روز رياست عبيداللّه كشته شد ، زيرا يكى از مورخان مىنويسد : ابن زياد بامداد پس از رسيدنش حمله برد و جولان داد و چونان رعد و برق خروشيد . او گروهى از اهل كوفه را گرفت و در دم كشت . او اين كار را براى خرد كردن اعصاب مردم و منصرف ساختن آنان از انقلاب كرد . » ( حياة الامام الحسين بن على ( ع ) ، ج 2 ، ص 360 به نقل از فصول المهمّه ، ص 197 و وسيلةالمآل ، ص 186 ) اين اولًا ، ثانياً : چنانچه رشيد هجرى تا هنگام قيام مسلم و يا هنگام خروج امام ( ع ) از مكّه به سوى عراق يا تا پس از قتل امام ( ع ) زنده مىبود ، به احتمال بسيار زياد اين شيعه مخلص بايد متناسب با هر كدام از اين دوره‌ها تحرّكى چشمگير مىداشت ؛ و چنين نقشى هر چند به طور اشاره و گذرا در تاريخ ثبت مىشد .