مقرّرىها را ميان آنها تقسيم مىكردند و اقوام به تنظيم دفاتر عمومى ، كه نام زنان و مردان و كودكان در آن ثبت بود ، مىنمودند . هركس به دنيا مىآمد نام او در آن دفتر ثبت مىشد تا برايش حقوق مقرر گردد . هركس مىمرد نامش از آن دفتر حذف و حقوقش قطع مىگرديد . آنان همچنين مسؤول امور امنيت و نظم بودند . در هنگام جنگ مردم را بسيج مىكردند و نام كسانى را كه به جنگ نمىرفتند به حكومت گزارش مىدادند . چنانچه مهتران در انجام وظايفشان سستى يا كوتاهى مىكردند ، به شدت كيفر مىديدند . پس از اين تصميم ، مهتران در دست كشيدن مردم از انقلاب و اشاعهء بيم و ترس در ميان مردم بيشترين نقش را داشتند . پس از آن نيز اينان در بسيج مردم براى جنگ با امام حسين ( ع ) نقشى بزرگ ايفا كردند . تغيير مقر فرماندهى انقلاب ! شيخ مفيد مىنويسد : مسلم بن عقيل پس از شنيدن خبر آمدن عبيداللّه به كوفه و سخنان او در جمع مردم و چيزى كه از مهتران و مردم خواسته است ، از خانه مختار بيرون آمد تا به خانهء هانى رسيد و بدان وارد شد . سپس شيعيان به طور پنهانى و دور از چشم عبيداللّه به خانهء هانى مىرفتند و يكديگر را سفارش به پنهان كارى مىكردند . » « 1 » شايد سبب انتقال از خانهء مختار به خانهء هانى اين بود كه با ماندن در خانهء مختار ، هم مسلم و هم مختار از سوى جلّادان ابن زياد در معرض تهديد بودند . به ويژه آن كه نيروى قبيلهء مختار در كوفه به اندازه‌اى كه بتواند از تجاوز ابن زياد جلوگيرى كند ، نبود . در حالى كه هانى بن عروه ، قبيله‌اى عزّتمند و قدرتمند در كوفه داشت . به نوشتهء مورّخان هرگاه هانى سوار مىشد ، چهار هزار زره پوشيده و هشت هزار پياده با او همراه مىشدند ؛ و هرگاه هم پيمانان كِنْدى به يارىاش مىآمد ، نيروهاى او به سى هزار زره پوشيده مىرسيد . « 2 » از آن گذشته - پس از تحولات جديد - احتياط و هوشيارى ، به مسلم حكم مىكرد

--> ( 1 ) - الارشاد ، ص 188 . ( 2 ) - مروج الذهب ، ج 3 ، ص 69 .