مجموعة مؤلفين ( مترجم : عبد الحسين بينش )
44
مع الركب الحسيني ( با كاروان حسينى ) ( فارسي )
حسين ( ع ) خوددارى ورزيد و دو طرف براى دفع يكديگر دست به تازيانه بردند ! اين خبر به عمرو بن سعيد رسيد و ترسيد كه اوضاع خطرناك شود ، از اين رو كسى نزد رئيس شرطههايش فرستاد و به او فرمان بازگشت داد ! » « 1 » اشاره تأمل در اين دو نقل به روشنى نشان مىدهد كه نيروى نظامى امويان براى جلوگيرى از بيرون رفتن امام ( ع ) كافى نبوده ؛ زيرا فرض بر اين است كه عمرو بن سعيد همهء نيروها و امكانات خويش را براى چنين رويارويىاى كه در بيرون شهر مكّه براى شكست كاروان نسبتاً بزرگ حسينى انجام مىشد به كار گيرد و آن را مجبور به بازگشت كند . ولى در مقام عمل ، تلاش از دو طرف از دست بردن به تازيانه براى دفع يكديگر فراتر نرفت . كاروان حسينى سرسختانه خوددارى ورزيد و اشدق از خطرناك شدن اوضاع بيمناك شد ؛ و به « فرستادگانش » يا « سپاهيانش » فرمان داد كه نوميدانه بازگشتند ، بدون شك ترس اشدق از خطرناك شدن اوضاع ، در اينجا چنانچه دفاع طرفين و مبارزهء آنان ادامه مىيافت و به يك جنگ آشكار تبديل مىشد ، به معناى بازگشتن مكر مكّار به خودش بود . أشدق كه براى انجام چنين كارى آمادگى كامل نداشت ، بيم آن داشت ، حاجيانى كه از جاى جاى جهان اسلام به مكّه آمده بودند ، از حكومت اموى روى برگردانند ، و با شنيدن چنين رويارويىاى ميان حكومت اموى و امام ( ع ) در حومهء مكّه ، زير بيرق حسينى ( ع ) درآيند . آيا اين كوشش جنبه صورى داشت ؟ ! شگفت اين كه آقاى شيخ باقر شريف قرشى ، نظريهء دكتر عبدالمنعم ماجد در كتاب « التاريخ السياسى للدولة العربيه » اش را پذيرفته است كه مىگويد : رويارويى ميان سربازان
--> ( 1 ) - الاخبار الطوال ، ص 244 .