رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اصرار مىكرد كه نسبت به آنها نيكى كند ، تا آن جا كه دست در زره آن حضرت نهاد و تا نگرفتن پاسخ مثبت رهايش نكرد . همچنين در لشكركشى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم براى جنگ احد ، يهوديان و منافقانشان به نيروى نظامىاى كه منافقان مدينه به فرماندهى عبدالله بن أبى تشكيل داده بودند پيوستند . گفته‌اند كه اين نيرو يك سوم سپاه اسلام و شمارشان سيصد تن بود . عبدالله بن ابَىّ به منظور تضعيف مسلمانان ، به بهانه اين كه جنگى در كار نيست ، « 1 » پيش از جنگ ، به مدينه بازگشت . نيز گفته شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به دليل كفرشان آنان را باز گرداند و شمار آنها ششصد تن بود . در روايتى آمده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم روز احد بيرون آمد . پس از گذشتن از ثنية الوداع ، عبدالله بن ابَىّ را در رأس دسته‌اى آراسته ديد . پرسيد : اينان كيستند ؟ گفتند : عبدالله بن ابَىّ در رأس ششصد تن از هم پيمان‌هاى او از يهود بنى قينقاع ، فرمود : آيا اسلام آورده‌اند ؟ گفتند : يا رسول‌الله ، نه . فرمود : به آنان فرمان بازگشت بدهيد ؛ زيرا ما از مشركان عليه مشركان كمك نمىگيريم . « 2 » اين شاخه از جريان نفاق ، برجلوگيرى از پيشرفت اسلام و شكست مسلمانان و آزار پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و توطئه‌چينى براى قتل آن حضرت تلاش فراوان كرد . غزوه‌ها و جنگ‌هاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم گواه همهء اين موارد است ؛ و پژوهندهء سيرهء نبوى اين حقيقت آشكار را به آسانى در خواهد يافت . اما در طول دوران ده سالهء زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در مدينه تلاش اين شاخه از منافقان براى آنان جز خوارى و ذلت چيزى به بار نياورد . رفتار پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم با رهبر اين شاخه و پيروان او و رويارويى آن حضرت با كارها و دسيسه هايشان به مقتضاى مصالح اسلام و تداوم پيشرفت آن بود . آن حضرت طبق شرايط اسلام و به مقتضاى حكمت الهى و خطاناپذيريش ، صبر و بردبارى و گذشت به خرج مىداد و يا اين كه بر آنها سخت مىگرفت و تنبيه‌شان مىكرد . اين شاخه و رهبرشان ، عبدالله بن ابى ، ديگر شاخه‌هاى نفاق ، به طور پنهانى روابط حسنه داشتند . براى پژوهنده ، اين روابط ، با كنار هم قرار دادن مضمون برخى روايت‌ها ، دريافت و فهم نانوشته‌هاى ميان سطور قابل كشف است . براى مثال در جنگ احد ، پس از بروز شايعه

--> ( 1 ) - اقتباس از آيه شريفه 167 ، سوره آل عمران : « لَوْ نَعْلَمُ قِتالًا لَاتَّبَعْناكُمْ » . ( 2 ) - وفاء الوفاء ، ج 1 ، ص 2 و 2 ؛ مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 215 .