معاويه با روم بود ، تا آن كه به قستنطنيه رسيد و پسر عباس ، پسر عمر و پسر زبير و ابوايوب انصارى به همراهش بودند . « 1 » اما يعقوبى مىگويد : معاويه پسرش ، يزيد ، را به جنگ تابستانى فرستاد در حالى كه سفيان بن سيف غامدى همراهش بود و پيشتر از او به سرزمين روم وارد شد . مسلمانان در روم گرفتار تب و آبله شدند . در آن هنگام ام كلثوم دختر عبدالله بن عامر زن يزيد بن معاويه بود و يزيد او را بسيار دوست مىداشت . . . « 2 » تا آخر داستان . محكم‌ترين دليل براى عدم حضور امام حسين عليه السلام در اين جنگ كه يزيد نيز فرمانده‌اش نبود ، اين است كه از فضل بن شاذان دربارهء ابوايوب انصارى ( خالد بن زيد ) و جنگ او همراه معاويه عليه مشركان پرسيدند و او گفت : اين به خاطر نادانى و غفلتش بود . او با خود پنداشت كارى كه مىكند موجب تقويت اسلام و تضعيف شرك مىگردد و معاويه حقى بر او ندارد ، با او بوده باشد يا نبوده باشد . « 3 » اين تصريح صادره از سوى فضل بن شاذان - از ياران امام جواد ، هادى و عسكرى ، و به قولى امام رضا عليه السلام - كه از فقيهان و متكلمان بزرگ شيعه در روزگار خويش بوده است ، كاشف از عدم حضور امام حسين عليه السلام در اين جنگ است . زيرا اگر فضل ، نسبت به شركت امام حسين عليه السلام در اين جنگ آگاه مىبود شركت ابوايوب را بر وى عيب نمىگرفت . كسى نبايد بگويد كه اين احتمال وجود دارد كه فضل از شركت ابوايوب انصارى خبر داشت ولى از شركت امام حسين عليه السلام بىخبر بود . زيرا كه منزلت علمى فضل اين را رد مىكند ، به ويژه آن كه وى از ياران چند امام برحق بوده است ، از اين گذشته به طور طبيعى نمىتوان تصور كرد كه حضور ابوايوب انصارى در واقعه‌اى از حضور امام حسين عليه السلام مشهورتر و آشكارتر بوده باشد . اين از يك سو ، از سوى ديگر چنانچه امام در اين جنگ شركت كرده بود ، اين رويداد از مسلّمات مشهور تاريخ مىگرديد . زيرا كه تبليغات اموى ، به ويژه در روزگار معاويه ، از

--> ( 1 ) - تاريخ الطبرى ، ج 4 ، ص 173 . ( 2 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 166 . ( 3 ) - اختيار معرفة الرجال ( رجال كشى ) ، ج 1 ، ص 177 ، شمارهء 77 .