كارن آرمسترانگ ( مترجم : كيانوش حشمتى )

72

زندگينامه محمد ( ص ) ( فارسي )

كشاورزى مىكردند و گوئى صحرا مىشگفت . در مقابل ، كشاورزان نيز به تأمين حمل و نقل و ابزار كشاورزى از ناحيه گله‌داران نيازمند بودند . ضمنا چون گله‌داران بيابان‌گرد اغلب جنگنجويان دليرى بودند ، كشاورزان را در مقابل دريافت بخشى از محصولات محافظت مىكردند . زندگى در بيابان‌ها بسيار پر مخاطره بود . چادرنشينان تقريبا هميشه گرسنه بودند و از سوءتغذيه رنج مىبردند . آنها همچنين براى به دست آوردن نيازهاى اوليه زندگى در رقابت با يكديگر بودند . تنها راه بقا ، زندگى كردن به صورت خويشاوندى بود و يك فرد هيچگاه قادر نبود قائم به خويش باشد . بدين ترتيب صحراگردان براى خود گروه‌هائى تشكيل دادند كه براساس ريشه‌هاى خانوادگى ( خونى ) از يكديگر مجزا مىگرديدند . نشان قبيله‌اى آنها اسامى حقيقى يا افسانه‌اى بود كه از اجداد خود دريافت كرده بودند ، مانند : بنى كلب ( پسران سگ ) يا بنى اسد ( پسران شير ) . اين گروه‌ها سپس با يكديگر متحد شده ، طائفه و قبيله را تشكيل دادند . طائفه از گروه‌هاى كوچك‌تر خويشاوندى به وجود آمد و قبيله مجموعه چند طائفه است . به منظور جلوگيرى از توسعه بىرويه قبائل ، طوائف دائما در حال تجديد سازمان خود بودند . براى ايجاد روحيه وفادارى ، اعراب از ايدئولوژى « مروّه » [ جوانمردى ] استفاده مىكردند ، كه توسط مترجمان غربى به « انسانى » ترجمه شده است ، ولى به نظر مىرسد معنائى بسيار پيچيده‌تر از اين داشته باشد . « مروّه » يعنى شجاعت در جنگ ، صبر و تحمل در سختىها ، تعهد به داشتن روحيه‌اى متعالى براى قصاص و حمايت از ضعفاء در مقابل قدرتمندان . هر قبيله‌اى خود را به نوعى خاص از « مروت » منسوب مىدانست ، كه از اجدادش به ارث برده بود . براى حفظ « مروت » گروه ، هر عضو بايد بدون سؤال و هر لحظه آماده دفاع از ساير افراد قبيله و اطاعت از دستورات رئيس قبيله باشد . در بيرون قبيله هيچگونه قانون واحد و عمومى وجود نداشت . بيشتر اعمال دينى را مرّوت به انجام مىرساند ، و براى اعراب ايدئولوژى و ديدى را به دست مىداد كه قادر مىساخت آنان در هستى توأم با خطرى كه داشتند معنايى بيابند . اما آن دينى بود كه كاملا به زمين مركزيت مىداد . در آن قبيله از ارزش بالايى برخوردار بود ؛ اعراب از زندگى واپسين داراى تصويرى نبودند و فرد داراى تقديرى بشخصه يا سرمدى نبود . مرد يا زن فقط در قبيله و در بقاء و دوام قبيله‌ش