كارن آرمسترانگ ( مترجم : كيانوش حشمتى )
311
زندگينامه محمد ( ص ) ( فارسي )
خدا فرو فرستاده حكم نكند پس آنان ستمكارند . 29 قبل از آنكه عيسى به اين جملات در تورات اشاره كند ، به پيروان خود دستور عشق ورزيدن به همه كس حتى دشمنان خود را داده بود : از آنجا كه او را انسانى بسيار منطقى و هوشمند بايد شناخت ، با مواجه شدن با اينچنين دوگانگى در گفتار او به اين نتيجه مىرسيم كه اين تقابل نهفته در يك ديدگاه بسيار پيچيده دينى است كه تفسير آن اصلا ساده نيست . اما محمد ( ص ) تا به اين حد جلو نرفته است . زمانى كه او مسلمانان را به بخشيدن قاتل تشويق مىنمايد ، به نوعى از آنان مىخواهد كه با دريافت خونبها رضايت درونى خود را كسب نمايند و از كينهورزى مجدد بستگان محكوم نيز جلوگيرى نمايد . بههرحال ايده بخشش قاتل ، هرچند با محدوديت ، ابداع جديدى در تاريخ عربستان بوده و پيشرفتى در سيستم اخلاقى آن جامعه محسوب مىگرديد . اغلب گفته مىشود ، درحالىكه مسيحيت دين عشق است ، اسلام دين عدالت اجتماعى است . دوست داشتن همسايه در دين مسيح نوعى امتحان دينى محسوب مىگردد ، درحالىكه اسلام ديدگاهى عملىتر به اين موضوع دارد : نيكى آن نيست كه روى خويش به سوى خاور و باختر فرا داريد ، بلكه نيكى آن است كه كسى به خدا و روز بازپسين و فرشتگان و كتاب و پيامبران ايمان آورده و مال را با اينكه دوست دارد به خويشاوندان و يتيمان و بينوايان و واماندگان در راه و خواهندگان در [ راه آزادى ] بردگان بدهد و نماز برپا دارد و زكات بدهد ، و نيز وفاداران به پيمان خويش چون پيمان بندند ، و [ بويژه ] شكيبايان در بينوايى و تنگدستى و رنج و سختى و به هنگام كارزار ، آنانند كه راست گفتند و آنانند پرهيزگاران . 30 در جامعه ( امت ) همه چيز بايد به تساوى در بين مسلمين توزيع مىگرديد و مسؤوليتها نيز متقابلا به تساوى بر دوش همه امت قرار داشت . مفهومى به نام طبقه روشنفكر يا مرفه يا طبقهبندى دينى به نام كشيش ، راهب ، اسقف و غيره به چشم نمىخورد . زكات ، شكاف بين فقير و غنى را از بين برده و آزاد كردن بندگان يكى از ارزشهاى بالاى اجتماعى به شمار مىرفت . 31 در اصول اجتماعى همه از حقوق مساوى برخوردار بودند : اگر عشق قابل تقويت يا اشاعه اجتماعى نبود ، در عوض عدالت و مساوات قابل برنامهريزى و قانونگذارى گرديد . به همين دليل قرآن و ، پس از آن ، قوانين شريعت به مسلمانان كمك نمود تا بتوانند روح مساوات و عدالتطلبى را در جوامع اسلامى نشر و توسعه دهند . 32 زمان كوتاهى از فوت پيامبر نگذشته بود كه يكى از رؤساى بسيار مهم قبائل صحراگرد به نام جبلة بن ايهم