رويتان را سوى آن بگردانيد . همانا اهل كتاب مىدانند كه اين حق است از سوى پروردگارشان ، و خدا از آنچه مىكنند غافل نيست . 63 تغيير قبله به عنوان سازنده‌ترين حركت سياسى محمد ( ص ) خوانده شده است . با تغيير قبله به سوى مكه در حقيقت مسلمانان اعلام داشتند كه ديگر وابسته به هيچكدام از جوامع پيشين نبوده و فقط به خود خداوند اتكا دارند و بس . با سجده كردن به طرف مكه ، مستقل از اديان قبلى ( كه باعث ايجاد تفرقه و جنگ بين مردم شده بودند ) ، آنها به دين اوليه ابراهيم گرويده بودند كه برپادارنده اين خانه بود : كسانى كه دين خود را دستخوش پراكندگى ساختند و گروه گروه شدند تو هيچ پيوند و بستگى با آنها ندارى ، كارشان با خداست و بس ، آنگاه ( روز رستاخيز ) از آنچه مىكردند آگاهشان مىكند . بگو : هر آينه پروردگارم مرا به راه راست نمود ، به دينى پايا و درست ، آئين ابراهيم پاك و حق‌گراى ، و او از مشركان نبود . بگو : نماز من و عبادت‌هاى من ( قربانى و حج من ) و زندگى من و مرگ من همه براى خدا ، پروردگار جهانيان است . كه او را انبازى نيست ، و مرا به اين آئين فرمان داده‌اند و من نخستين مسلمانم . بگو آيا جز خداى يكتا پروردگارى بجويم و حال آنكه او خداوند همه چيز است . و هيچكس كارى نكند مگر بر عهده خود اوست و هيچكس بار گناه ديگرى را برندارد ، سپس بازگشت شما به سوى پروردگارتان است و شما را بدانچه اختلاف مىكرديد آگاه مىكند . 64 ترجيح دادن هر نظام ابداعى توسط بشر به جاى خداوند شرك محسوب گرديده و مسلمانان بايستى به جاى هر نظام و تشكيلات دينى ، خود خداوند را در مركز زندگانى روزمره خود قرار دهند . قرآن درست پيش‌بينى كرده بود كه مسلمانان اين قبله را به بيت المقدس ترجيح خواهند داد . مهاجرين و انصار هر دو به كعبه وابستگى شديد داشتند . اين يك حادثه نبود كه محمد ( ص ) اولين انصار را در مراسم حج ملاقات نمود . حالا نبايد مسلمانان احساس كنند كه دين آنها تضعيف شدهء همان دو دين قديمى بوده و آنها جاى روى پاى يهوديان و مسيحيان مىگذارند . حال به جهتى مىايستادند كه مستقل از جهت دو دين امپرياليستى قديمى است . شوق همه آنها براى كعبه نقطه مشتركى بود براى اتحاد « امت » و فراموش كردن درد غربت مهاجرين . تغيير قبله نشانى از افتخار به هويت مسلمانان بود . هويتى كه كم‌كم مسلمانان به عنوان يك امت واحد احساس مىكردند . با اينكه سه قبيله متفاوت به دور هم جمع شده بودند ، ولى با صداى اذان بلال سحرگاه به نماز جمع شده و در ظهر و عصر نيز براى اداى فريضه نماز كار را رها كرده و در مسجد جمع مىشدند . زكات نيز يادآور