دختر بزرگ محمد ( زينب ) ازدواج كرده بود ولى اسلام نياورد . طائفه او سعى داشتند كه او زينب را طلاق دهد . ولى ايندو يكديگر را به شدت دوست داشته و حاضر به جدائى نبودند . ابو العاص به طائفه خود گفت كه حاضر به جدائى از زينب نيست ، اگرچه قادر به قبول دين جديد او هم نباشد . در خانواده خديجه ، اسلام باعث تفرقه تلخ‌ترى گرديد . برادر ناتنى او ، نوفل بن خويلد ، به سختى با اسلام مخالفت مىورزيد ، درحالىكه پسر او اسود مسلمان گشت . برادرزاده‌اش حكيم بن حزام حمايت خود را از خديجه قطع نكرد ، ولى اسلام هم نياورد همان‌گونه كه برادرش خالد نيز چنين كرد . ابو بكر هم مشكل مشابهى داشت . همسر او امّ رمان و دو فرزندش عبد اللّه و اسما اسلام آوردند درحالىكه پسرش عبد الكعبه به شدت با اسلام مخالفت مىكرد . به نظر مىرسيد كه محمد ( ص ) نيز مانند مسيح ( ع ) پدر را عليه پسر و برادر را عليه برادر شورانده و تمام اصول زيربنائى خانواده‌ها را درهم ريخته است . به زودى اين مشكل حتى اساسىتر مىگردد . حال مىپردازيم به بررسى اين موضوع كه مردم در اين سال‌هاى اوليه چه نكاتى را در پيام محمد ( ص ) مخالفت‌آميز يافتند ؟ به نظر مىرسد كه عليرغم مخالفت قبائل با پيام محمد ( ص ) و ناراحتى آنها از موفقيت او كسى نمىتوانست او را نقد نمايد . در حقيقت دو جريان اخلاقى در مقابل هم قرار گرفته بودند ، خودخواهى و پول پرستى ، از يك طرف ، و از خودگذشتگى و بخشش ، از طرف ديگر . از قرآن چنين برمىآيد كه انتقادهاى اوليه بيشتر متوجه روز قيامت بود كه مفهوم آن از يهوديان و مسيحيان گرفته شده بود . « 1 » اين موضوع اندك‌اندك جايگاه بزرگ‌ترى در وحى پيدا نمود و بر باور مردم به اينكه اعمال آنها در دنيا معناى خاصى داشته و آثار خود را در قيامت نشان مىدهد اثر مىگذارد . باور به قيامت به اعراب كمك مىكرد كه در مقابل اخلاق فردگرائى ايستاده و با احساس اشتراك منافع با ساير افراد جامعه روح جديدى در روش فكرى خود بدمند . قرآن به آنان تذكر مىداد كه در روز

--> ( 1 ) - در اينكه همه اديان الهى مردم را متوجه به روز قيامت نموده و آن را از اركان دين معرفى مىكنند شكى نيست ، خواه يهود يا مسيحيت ، زيرا اصول اديان الهى ثابت است . ولى اين معنى مستلزم اين نيست كه پيامبر اسلام عقيده به معاد را از يهود و مسيحيت گرفته باشد ، بلكه آيات بسيارى در قرآن مجيد از روز قيامت و معاد سخن مىگويند .