( 1 ) ( * / د ) بيعت در عقبهء سوم ابن هشام ص 294 - 301 ؛ طبرى 1217 - 26 ؛ يعقوبى ، 2 / 38 - 39 ؛ ابن سعد ، 1 / 1 ص 148 - 50 ؛ أنساب الأشراف ، بلاذرى 1 / 252 ، 254 . همراه حج‌گزاران مشرك قبيلهء خويش رهسپار شديم و روز دوم از روزهاى تشريق ( 1 ) را در عقبه با رسول خدا ( ص ) ميعاد نهاديم . گفت : چون حج را به پايان برديم و شب موعود فرا رسيد . . . آن شب با افراد قبيله ، در ميان بار و بنه خويش خفتيم . تا آنكه يك سوم از شب سپرى گشت . آنگاه بسان مرغ سنگخواره ( 2 ) ، دزدانه و پوشيده از بارانداز خود بيرون آمديم و براى ديدار با رسول خدا به وعده‌گاه رفتيم . ما كه هفتاد و سه تن مرد بوديم و دو تن از زنانمان نيز همراه ما بودند ، در درّهء كنار گردنه ( عقبه ) گرد هم آمديم . . . . پيامبر خدا ( ص ) سخن گفت و قرآن تلاوت كرد و ما را به سوى خدا خواند و به اسلام آوردن بر انگيخت و سپس گفت : « بدين شرط دست در دست شما مىنهم كه از من همان گونه پشتيبانى كنيد كه از زنان و فرزندان خويش نگهبانى مىكنيد » ( 3 ) . گفت : پس براء بن معرور دست پيامبر را گرفت و گفت : « آرى ، سوگند به آنكه تو را به حق فرستاد ، به راستى همانند حمايت از بستگان خويش ، از تو دفاع خواهيم كرد . اى پيامبر خدا با ما بيعت كن كه ما مردمى نبرده و پيكارگريم و اين خوى را از نياى بزرگ خويش ، به ارث برده‌ايم » . ( 2 ) . . . ابو الهيثم بن تيهان ( 4 ) گفت ( 5 ) : « ميان ما و آن مردان ، يعنى يهود ( 6 ) ، پيوندهايى هست ( 7 ) كه آنها را خواهيم گسست ، آيا اگر چنين كنيم و خداوند تو را پيروز كند ، آنگاه نزد خويشان خود بازخواهىگشت و ما را واخواهى گذاشت ؟ » گفت : رسول خدا - كه درود خدا بر او باد - لبخندى زد و گفت : « خونخواهى شما به منزلهء خونخواهى من است و مباح گشتن خون شما ، همچون مباح گشتن خون من است ( 8 ) . من از شما هستم و شما از من ، با هر كس به پيكار برخيزيد ، با وى پيكار خواهم كرد ، و با هر كس از در آشتى درآييد ، در آشتى خواهم بود . . . . پيامبر خدا گفت : از ميان خود دوازده نماينده ( 9 ) ، به من معرفى كنيد تا سرپرست مردم خويش باشند . ايشان ، دوازده نماينده - نه تن از خزرج و سه تن از أوس - برگزيدند . . . [ وى أبا أمامه أسعد بن زراره را مهتر نمايندگان ساخت ] . عباس بن عبادة بن نضلهء انصارى از بنى سالم بن عوف گفت : « اى خزرجيان آيا مىدانيد كه بر سر