محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )

89

مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )

( 1 ) ( * / ب ) پيمان عقبهء ( 1 ) نخست ابن هشام ص 286 - 87 ؛ ابن سعد 1 / 1 ص 147 طبرى ص 1209 - 11 . پيامبر خدا ( ص ) در همان موسمى كه با گروهى از انصار ديدار كرد ، به ميان مردم آمد تا مانند همهء موسمهاى ديگر ، به گروهى از قبيلهء خزرج - كه خدا نيك فرجامى آنان را خواسته بود - بازخورد . ايشان را به سوى خداى توانا و بزرگ خواند و اسلام را به آنان عرضه داشت و بر ايشان قرآن تلاوت كرد . خزرجيان ، سخنان پيامبر را باور كردند و اسلام عرضه داشتهء او را پذيرفتند ، بدينسان به دعوت پيامبر پاسخ مثبت دادند و گفتند : ما قوم خود را در حالى رها كرده‌ايم كه دشمنى و بددلى آنان را با يكديگر ، در ميان هيچ قومى نمىتوان يافت . شايد خداوند به كمك تو ما را همبسته گرداند . به زودى نزد قوم خود بازمىگرديم تا آنان را به آيين تو بخوانيم و دينى را كه از تو پذيرفته‌ايم به آنان پيشنهاد كنيم . اگر خداوند ايشان را بر پايهء اين آيين همبسته گرداند ، آنگاه در ميان ما مردى گرامىتر از تو نخواهد بود . سپس بازگشتند . . . اينان ، آن گونه كه به من گفته‌اند ( 2 ) ، شش تن از قبيلهء خزرج بودند . در اين باره پيمان نامه‌اى نوشته نشد و تنها بيعتى انجام گرفت . 1 . عقبه‌اى كه در آن با پيامبر بيعت كردند ، گردنه‌اى است ميان مكّه و منى كه از مكه دو ميل فاصله دارد و مسجدى نيز در آنجا هست و جمرهء العقبه از همانجا پرتاب مىگردد ( معجم البلدان ، 3 / 693 ) . - م . 2 . ابن اسحاق مىگويد : اينان تيم اللّه از بنى نجّار ، أسعد بن زراره از بنى مالك بن نجّار ، رافع بن مالك بن عجلان از بنى زريق ، قطبة بن عامر بن حديد از بنى سلمه ، عقبة بن عامر از بنى حرام و جابر بن عبد اللّه از بنى عبيد بودند ( سيرهء ابن هشام ، 2 / 71 - 72 ) . - م .