محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
87
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) نامه به نجاشى دربارهء مسلمانانى كه به حبشه كوچ كرده بودند بنگريد : به مآخذ و منابع پ 21 در سال هشتم پيش از هجرت ( سال پنجم بعثت ) ، شمارى از مسلمانان مكه به حبشه كوچ كردند . عبارت زير را در نامهء 21 مىبينيم : « . . . پسر عموى خود جعفر را همراه با گروهى از مسلمانان ، به سوى تو فرستادم . هنگامى كه نزد تو آمد ( 1 ) ، از آنان پذيرايى كن . » اين عبارت نمىتواند به نامهاى كه در سال ششم يا هفتم هجرت فرستاده شده بود ، ارتباط داشته باشد ؛ زيرا در آن زمان پانزده سال از مهاجرت جعفر طيّار به حبشه گذشته بود و او در آستانهء بازگشت به سرزمين اسلام بود . شايان يادآورى است كه حلبى و قسطلانى و قلقشندى اين عبارت را در متن نامهء شمارهء 21 نياوردهاند ، و حتى در اصل نويافتهء اين نامه نيز چنين عبارتى به چشم نمىخورد . احتمال قوىتر آن است كه اين عبارت بر اثر غفلت طبرى يا روايتگرانى كه نامه را از وى نقل كردهاند ، به متن راه يافته باشد . گمان ما بر اين است كه رسول خدا ( ص ) به هنگام مهاجرت پسر عمويش جعفر به حبشه ، نامهاى خطاب به نجاشى به او داد و طى آن از نجاشى دادگر خواست تا در كشور خويش به وضع پناهندگان دور از وطن توجه كند . ( 2 ) اقطاع پيامبر ( ص ) براى داريان بنگريد : پيمان ( 43 ) كه مىگويند از جملهء اسناد پيش از هجرت است . 1 . در متن ، فعل مفرد « جاء » آمده است . - م .