محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
61
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ( 1 ) مقدّمهء چاپ چهارم ستايش و سپاس خداى را كه بدين كار راهبرمان شد ، و اگر نه ، بىهدايت او ، راه نمىيافتيم ؛ و درود بر سرور ما محمد مصطفى ( ص ) پيامآور و گرامىترين آفريدهء خدا و بر خاندان و ياران و پيروان او باد . پس از ستايش و درود ، نزديك به پانزده سال پيش ، چاپ سوم اين كتاب در بيروت انتشار يافت . نسخهها ناياب شد ، در حالى كه شمار خواستاران آن همچنان فزونى مىگرفت . خداوند به ناشر پاداش دهد كه اينك در پرتو الهام او ، به تجديد چاپ كتاب همّت گماشته است . از اين فرصت ، بهره مىگيرم تا همهء آنچه را كه در سالهاى گذشته به دست آوردهام ، به صورت افزوده ، تكميل يا تصحيح ، به متن كتاب بيفزايم . چرا كه جز كتاب خدا ، هيچ نوشتهاى لغزشناپذير نيست . تنها ، شمار افزودهها به 12 سند نانوشته و 18 سند نوشته از روزگار پيامبر ( ص ) و 178 سند از دوران خلفاى راشدين رسيد كه بيشتر آنها از كتاب فتوح الشّام الأزدى گرفته شده است . در مقدمهء خود بر چاپ سوم كتاب ، از كتابى خطّى ياد كرده بودم كه با عبارتهاى تركى در همين زمينه نگاشته شده است . سرانجام به لطف دبير خانه اتحاديهء كشورهاى عربى ، ( به ويژه به همّت دوستم روانشاد رشاد عبد المطلّب ) ، به نسخهء عكسى اين رساله دست يافتم . اينك مشخصات اين كتاب : ( 2 ) نام كتاب : نامهاى سعادت و مكاتيب صحابهء رسالت است . كتاب ، بىمقدمه و بىنام نويسنده است . با نامهها آغاز مىگردد . عنوان نامهها به زبان تركى ، ولى متن همهء آنها به عربى و بدون ترجمه است . گاه در حاشيه ، پيرامون برخى از نامهها ، توضيحهايى به زبان تركى آمده است . نسخهء رساله به خط قاضى سيّد احمد رفعت از مدرسهء شمسى پاشا در أسكدار ( استانبول بخش آسيا ) است ؛ و شايد خود او ، نويسندهء كتاب باشد . نسخهبردارى در 13 رجب 1265 ه . پايان يافته و مؤلف ، به