( 1 ) 372 تعيين داور از سوى على ( ع ) و معاويه ، دربارهء حقّ خلافت الأخبار الطّوال ، دينورى ص 196 - 199 ؛ طبرى در حوادث سال 37 ؛ فى الحكمين و تصويب علىّ ، جاحظ ، فصل 77 ؛ شرح نهج البلاغه 1 / 190 - 191 ؛ أنساب الأشراف ، بلاذرى ( خطّى استانبول ) 1 / 382 ؛ ابن اثير ، الكامل 3 / 267 ؛ المبعث و المغازى ، تيمى ( خطّى كوپرولو ، استانبول ) ورق 196 / ب - 197 / الف . بنگريد : مجيد خدّورى ص 101 ( 1 ) . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر 1 . اين نوشته‌اى است كه بر پايهء آن ، علىّ بن ابى طالب و معاوية بن ابى سفيان و پيروان آن دو ، به داورى و حكم كتاب خدا و سنّت پيامبر او ( ص ) خرسند گشتند ( 2 ) . 2 . داورى ( 3 ) على از سوى همهء مردم عراق و داورى معاويه از سوى همهء مردم شام است . ( 3 ) . ما همداستان گشتيم كه داورى قرآن را - از آغاز تا انجام آن - بدانچه حكم كند ، بپذيريم . آنچه را قرآن زنده كرده است ، زنده داريم و آنچه را كه آن ميرانيده است ، بميرانيم . بر اين معنى داورى خواستيم و بدان خرسند گشتيم . 4 . على و پيروان او ، به نظارت و داورى عبد اللّه ( 4 ) بن قيس ، و معاويه و پيروان وى ، به نظارت و داورى عمرو بن عاص ، خشنود گشتند ( 5 ) . 5 . با اين همه ، على و معاويه ، عبد اللّه بن قيس و عمرو بن عاص را در برابر خدا و پيامبرش ، متعهد ساختند كه قرآن را پيشواى خود سازند و آنچه را كه در قرآن يافتند ، از آن فراتر نروند ؛ و آنچه را كه در آن نيافتند ، دربارهء آن بر پايهء سنّت و سيرهء جامع پيامبر خدا ( ص ) رفتار كنند ؛ بىآنكه نسبت به آن ، قصد خلاف يا ايجاد شبهه‌اى داشته باشند ( 6 ) . 6 . عبد اللّه بن قيس و عمرو بن عاص ، على و معاويه را در برابر خدا متعهد ساختند كه ايشان به داورى آن دو كه بر اساس قرآن و سنّت پيامبر انجام خواهد گرفت ، تن در دهند . و حكم صادر گشته را ناديده نگيرند و به حكمى ناهماهنگ با آن ، روى نياورند . 7 . تا آنگاه كه دو داور از راه حقّ و راستى پا فراتر ننهاده‌اند ، خونها ، داراييها و همهء هستى ايشان ( 7 ) و خاندان و فرزندانشان ، در پناه و آرامش خواهند بود ؛ خواه كسى از داورى ايشان ، خرسند يا ناخرسند گردد . بىگمان در برابر داورى به حقّ ايشان بر پايهء آنچه در كتاب خدا آمده است ، امّت اسلامى ، پشتيبان ايشان خواهند بود . 8 . اگر پيش از به پايان آمدن زمان داورى ، يكى از داوران درگذرد ، پيروان و ياران وى حق دارند كه مردى را از ميان مردان دادگر و درستكار ، با همان تعهد و پيمان داور پيشين ، به جاى وى